Akzo wilde sloppenwijken leefbaar maken, maar nu niet meer

De afgelopen twee jaar is AkzoNobel een zakelijker koers gaan voeren. Aan een groot duurzaamheidsproject in internationale wereldsteden besteedt het bedrijf geen geld meer. Beeld REUTERS

Het verfbedrijf bezuinigt honderden miljoenen om de aandeelhouders te plezieren. De duurzaamheidsplannen zijn daarvan de dupe.

Twee lentes terug kondigde AkzoNobel aan de levens van miljoenen sloppenwijkbewoners te gaan verbeteren, zoals in de Filippijnen en Indonesië. Inmiddels heeft het verfbedrijf zich stilletjes teruggetrokken uit dit groots gelanceerde initiatief. De bedrijfscultuur is verzakelijkt, zegt een woordvoerder, en AkzoNobel wil zich voortaan vooral met verf bezighouden. Aan dit ambitieuze project geeft het geen euro meer uit.

AkzoNobel had een brede coalitie opgericht van 20 partners en 150 stakeholders, waaronder bedrijven zoals Philips en ingenieursbedrijf Arcadis. Deze Human Cities Coalition (HCC) zou de sloppenwijken van Jakarta en Manila ‘leefbaar maken’, bijvoorbeeld met sanitair of betere huisvesting. Toenmalig topman Ton ­Büchner zei dat de deelnemende bedrijven een langetermijnvisie hadden.

Maar dit initiatief is geïmplodeerd. AkzoNobel heeft zich als mede-oprichter eerder dit jaar teruggetrokken uit het initiatief, bevestigt een woordvoerder van het verfbedrijf. De website van de Human Cities Coalition is uit de lucht. Wie er nog over zijn, van die ‘20 partners en 150 stakeholders’ met een visie op de lange termijn? AkzoNobel heeft geen idee, zegt de woordvoerder. Wat de verfmaker zelf gaat doen met de rapportage over de eerste twee jaar, met alle lessen? Niets.

Voor de presentatie in het Amsterdamse hoofdkantoor van AkzoNobel waren in 2017 bewoners van sloppenwijken ingevlogen uit de Filippijnen en Zuid-Afrika. Zij vertelden op het podium hoe belangrijk het was dat ze mochten meebeslissen bij deze ontwikkelingsprojecten. Ook de Verenigde Naties waren present. Oud-premier Balkenende gaf een toespraak over het verschil tussen het snelle kapitalisme en bedrijven die aan de lange termijn denken.

Voormalig topman Ton Büchner van AkzoNobel vlak voor een presentatie. Hij vertrok in 2017. Zijn opvolger werd Thierry Vanlancker. Beeld ANP

Opstartsubsidie

Akzo-topman Büchner beklemtoonde de urgentie van de Human Cities Coalition: “Wereldwijd wonen er een miljard mensen in sloppenwijken. Als gevolg van de verstedelijking, zal dit aantal stijgen naar drie miljard in 2050.” Bedrijven die meebouwen aan leefbare steden, krijgen ook allerlei zakelijke kansen, zei hij, het ging dus niet om weldadigheid. 

AkzoNobel investeerde twee miljoen euro in het project. Minister Ploumen was enthousiast en gaf een opstartsubsidie van 1,6 miljoen euro, die in september 2018 afliep. 

Waarom heeft initiator AkzoNobel zich na die grote woorden teruggetrokken? “Wij zijn van koers veranderd. We hebben andere keuzes gemaakt”, zegt de woordvoerder. Hij verwijst naar de opsplitsing van AkzoNobel in een chemie- en een verfbedrijf vorig jaar. De bedrijfscultuur is veranderd. In 2017 wilde de Amerikaanse verfmaker PPG AkzoNobel overnemen. Die overname werd voorkomen. Maar Büchner moest de aandeelhouders iets teruggeven. Hij besloot de chemietak te verkopen. Later dat jaar vertrok hij zelf bij AkzoNobel.

Directeur bedrijfsduurzaamheid André Veneman zei twee jaar terug dat een bedrijf voor duurzaamheid moet kiezen als het een toekomst wil hebben. Hij trok de kar binnen AkzoNobel. Sinds begin dit jaar is Veneman niet meer in dienst. AkzoNobel had vorig jaar een nettowinst van 149 miljoen euro en heeft aandeelhouders beloofd tot 2020 een paar honderd miljoen euro te besparen, onder het motto Winning Together. 

De Human Cities Coalition leidt nu een slapend bestaan. Voorzitter Anne-Marie Rakhorst zegt naar een nieuwe strategie en naar financiering te zoeken. Er zijn geen betaalde werknemers meer. Ook Arcadis heeft opgezegd. Philips wil niet reageren.

Namens de sloppenwijkbewoners was de organisatie International Slum Dwellers bij het project gevraagd. Nico Keijzer van de Nederlandse afdeling is teleurgesteld. Er zit ook een les in, vindt hij. “Om de levens van kwetsbare mensen te beïnvloeden, heb je naast het bedrijfsleven ook de lokale overheid nodig.” Die werkte niet altijd mee.

Lees ook:

AkzoNobel ontfermt zich over sloppen

Verfbedrijf AkzoNobel biedt niet alleen aandeelhouders meer geld, maar gaat samen met andere bedrijven investeren in sloppenwijken. Manila en Jakarta profiteren het eerst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden