Akkoord Oekraïne gevolg van succesvolle Europese diplomatie

De Oekraïnse president Janoekovitsj schudt EU-buitenlandchef Catherine Ashton de hand. Beeld afp

Of het akkoord dat regering en oppositie in Oekraïne gisteren sloten echt wat waard is, moet nog blijken. Maar als dit inderdaad een doorbraak ten goede blijkt in de Oekraïense crisis, dan is dat een groot succes voor de Europese diplomatie. Met dank aan EU-buitenlandchef Catherine Ashton, maar ook aan lidstaat Polen.

Het was Ashton die de afgelopen week de Duitse, Franse en Poolse ministers van buitenlandse zaken naar Kiev stuurde toen de vlam daar in de pan sloeg. Het moet welhaast een weldoordachte beslissing zijn geweest dat Ashton - het boegbeeld van Brussel in het buitenland - niet zelf ging, maar een zware delegatie stuurde van ministers die in Oekraïne waarschijnlijk in hoger aanzien staan.

Aan het gewicht van de Duitser Frank-Walter Steinmeier en de Fransman Laurent Fabius hoeft niet te worden getwijfeld, maar vooral de inzet van de Poolse minister Radoslaw Sikorski is cruciaal. Hij kent de regio uitstekend en heeft de afgelopen jaren goede contacten opgebouwd met iedereen die ertoe doet in Oekraïne, van regering tot maatschappelijke organisaties. Bovendien is Polen een belangrijke EU-spil in de goede relaties met zowel Rusland als Oekraïne.

De betrokkenheid van Polen bij het grote buurland Oekraïne bleek de afgelopen dagen bovendien uit de bemoeienissen van premier Tusk, die de gebeurtenissen vanuit Warschau op de voet volgde.

De Oranje-revolutie
De gedachten gaan terug naar de Europese bemiddelingspogingen bij de Oranje-revolutie van eind 2004, toen toenmalig premier Janoekovitsj werd beschuldigd van fraude bij de presidentsverkiezingen. Zijn tegenstander was oppositieleider Viktor Joesjtsjenko. De toenmalige buitenlandchef van de EU, de Spanjaard Javier Solana, deed verwoede bemiddelingspogingen maar speelde uiteindelijk geen doorslaggevende rol.

Anders dan nu hield ook Duitsland zich afzijdig, vooral door de goede betrekkingen tussen Gerhard Schröder, de bondskanselier van toen, en de Russische president Vladimir Poetin.

Het was de toenmalige Poolse president Aleksander Kwasniewski die het meeste vertrouwen wist te winnen van de conflictpartijen in Oekraïne, en die - geholpen door het institutionele gewicht van Solana - een vreedzame machtsoverdracht mede mogelijk maakte.

Nog een wankel akkoord
Solana was in die maanden nadrukkelijk aanwezig in Kiev. En hoewel Ashton de Oekraïense hoofdstad ook geregeld aandoet, laat ze dit keer het belangrijkste werk ter plekke over aan de ministers-trojka. Vanuit Brussel voert ze wel duidelijk de regie: tijdens het spoedberaad van de EU- ministers donderdag onderhield ze intensief contact met 'haar' mannen in Kiev.

Het leidt vooralsnog tot een wankel akkoord waarop de EU nadrukkelijk haar stempel drukt. Sikorski prees wel de constructieve rol van de Russen, die een gezant naar het overleg hadden gestuurd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden