Ajax-Feyenoord maakt pijnlijk duidelijk: Nederland heeft geen topdrie meer

Ajax-aanvoerder De Ligt is Feyenoorder Vilhena de baas in een verbeten duel. Beeld ANP

Zelfs de nationale topwedstrijd tegen Feyenoord was er voor Ajax een zonder beproevingen. Samen met PSV vervolgt het de titelstrijd.

Ajax-Feyenoord: 3-0

Iets minder duidelijk had het wel gemogen, de bevestiging dat voetballand Nederland geen topdrie meer heeft – iets minder pijnlijk, hoe leuk ook voor Amsterdam en omstreken, voor het Nederlandse voetbal in bredere zin. Er waart weer iets van goede zin door de voetbalpolder, met twee clubs in de Champions League en een opkrabbelende nationale ploeg. Maar de ‘klassieker’ openbaarde vandaag een nog harde realiteit, een misschien wel des te hardere.

Feyenoord had zichzelf vroeg én dom buitenspel gezet, waardoor zelfs deze wedstrijd er voor Ajax, een van de twee resterende topclubs, een zonder beproevingen werd (3-0). Ja, de weer eens opgeklopte wedstrijd was vermoord, of – wat minder dramatisch – lek geprikt. Niet door scheidsrechter Kuipers, die Feyenoord-verdediger St. Juste in de openingsminuten eerst nog een gele kaart had gegeven. Niet door de VAR, die hem had laten inzien dat het een rode kaart moest zijn.

Nee, de ‘klassieker’ was de nek omgedraaid door niemand anders dan St. Juste, met zo’n allang niet meer zeldzame actie waarvan je je afvraagt wat voetballers ermee bezielt; een actie waarmee in breder perspectief het niveau werd uitgebeeld in de achterlanden van de polder, ver in de schaduw van PSV en Ajax. St. Juste is al zo’n voetballer, en daar is hij bepaald de enige niet in, die vaak zichtbaar niet weet waar hij aan begint. Nu stak hij aan het einde van een heilloze ren zijn voet vervaarlijk vooruit naar Tagliafico, zoals voetballers dat vaker doen – nou ja, de minderen onder hen, met hun gebrek aan timing, inzicht.

Jeremiah St. Juste verlaat het veld na zijn rode kaart. Beeld EPA

Opgepompt

Het was nog vreemder: St. Juste, rechtsbenig, stak zijn linkervoet naar voren. Het versterkte de indruk dat hij daar in de nauwe strook langs de zijlijn, opgejaagd vooral door zichzelf, (al) niet meer wist wat hij deed, laat staan wat hij wilde. Even eerder had Toornstra al geel gezien voor een overtreding van achteren op Frenkie de Jong, die nog in het eerste kwartier werd vastgehouden door de ook met geel bestrafte Berghuis. Het stond niet op zich, was de onbedwingbare conclusie: Feyenoord had zichzelf opgepompt, het wilde Ajax aanpakken, maar het is ook daar niet goed genoeg voor – en dan krijg je dit.

Eerder op de dag hadden oud-Ajax-trainer Frank de Boer en bondscoach Ronald Koeman bij Fox een (toen nog) interessante voorbeschouwing geboden. Feyenoord moest de duels zoeken, spraken ze eensgezind: zo zou het lastig voor het geprezen Ajax kunnen zijn, lastiger misschien, zeiden ze beiden, dan menigeen voor mogelijk hield. Maar zulke oud-topvoetballers denken dan toch iets te veel vanuit hun praktijk van vroeger: hoe zij zoiets zouden doen.

Hoe? Zoals Feyenoord-trainer Van Bronckhorst, ook zo’n oud-topvoetballer, het verwoordde. Je hebt in zo’n wedstrijd passie nodig, zei hij, maar je moet ook met verstand spelen. “Als je dat niet hebt”, zei Van Bronckhorst letterlijk, “maak je zulke overtredingen.” Daar zat hij, de trainer, die er maar wat van moet maken, zoals gauw en makkelijk wordt geoordeeld. Betere spelers heeft hij niet, slimmere natuurlijk al helemaal niet. Het gat met PSV, tien punten nu in een voor de competitie al verloren seizoen, is logisch. Met de nodige compassie liet Van Bronckhorst vandaag aanvoerder Van Persie halverwege maar in de kleedkamer achter.

En Ajax? Het hoefde niet goed te spelen, en deed dat ook bepaald niet. Daarmee vervloog een mogelijkheid om weerbaarheid op te doen, en er zijn er al zo weinig. Het is mooi dat PSV en Ajax kunnen ervaren wat het hogere niveau van de Champions League inhoudt, maar daarnaast is elke nationale test die er nog kan zijn welkom. En dan kan Ajax in wat zo’n nationale topwedstrijd moet zijn, gewoon uit stilstand spelen. Dat doen de balspelers in het rood-wit graag en dat lieten ze dus niet na: tikje hier, boogje en effectballetje daar, net te onnauwkeurig vaak toch bij het gebrek aan noodzaak.

Frenkie de Jong scoorde zelfs met een schot, bepaald niet zijn specialiteit. Zo goed was het ook niet, maar doelman Bijlow liet de bal door zijn handen glippen – dat kon er voor Van Bronckhorst ook nog wel bij (1-0). Ziyech stuurde de bal in het slotgedeelte van de eerste helft diagonaal naar de verre hoek (2-0) en in de slotfase kon Tadic vrij inkoppen na een voorzet van de ingevallen Neres (3-0).

Vlnr: Noussair Mazraoui, Nicolai Jorgensen, Jens Toornstra en Matthijs de Ligt. Ajax wint met 3-0 in de eredivisie van Feyenoord. Beeld ANP

Trainer Ten Hag had de onlangs naar de bank verwezen Braziliaan halverwege onbezorgd kunnen oproepen als vervanger van Schöne. Een aanvaller voor een controleur, op deze middag en in deze omstandigheden kon het. Sterker, Ziyech kwam erdoor weer eens op het middenveld te spelen. Trainer na trainer, ook Ten Hag, is er achtergekomen dat het vanwege zijn riskante spel niet meer kan, maar hier kon het – met de aantekening, dat wel, dat het nauwelijks iets opleverde: Ajax haalde wel heel weinig uit zijn numerieke overwicht.

Het was moeilijk om aan te zien dat dit in Nederland allemaal kan. Het was, in alle vrijblijvendheid, geen middag om te oordelen over Ajax, dat de titelstrijd met een onveranderde achterstand van vijf punten op PSV vervolgt. Het was vooral een middag om stil te staan bij het lot van Van Bronckhorst, een trainer die moet zeggen dat zijn speler geen verstand heeft. Dat was wat hij letterlijk zei. Natuurlijk doelde Van Bronckhorst, geen man voor afrekeningen, op de specifieke situatie. Maar wat hij zei, is breder te trekken, gaat op voor alles achter PSV en Ajax. Dat besef knaagde het meest na een verloren middag, in een land dat op de terugweg zo ver als soms al gedacht nog niet is.

Ajax - Feyenoord 3-0 (2-0). 22. Bijlow 1-0 (eigen doel), 41. Ziyech 2-0, 80. Tadic 3-0. Scheidsrechter: Kuipers. Toeschouwers: 53.720. Rood: 6. St. Juste (Feyenoord). Geel: Mazraoui (Ajax), Toornstra, Berghuis (Feyenoord).

Ajax: Onana; Mazraoui, De Ligt, Blind, Tagliafico; Schöne (47. Neres), Van de Beek (86. De Wit), De Jong; Ziyech, Dolberg (64. Huntelaar), Tadic.

Feyenoord: Bijlow; St. Juste, Botteghin, Van der Heijden, Verdonk; Berghuis, Clasie, Toornstra (66. Larsson), Vilhena; Van Persie (47. Nieuwkoop), Jørgensen (81. Vente).

Lees meer over voetbal in ons dossier op trouw.nl/voetbal.

Lees ook: Geplaagd FC Groningen verzuimt zichzelf te belonen tegen PSV

Tot vlak voor het einde had Danny Buijs uitzicht op een stunt tegen de koploper, maar een bevlieging van PSV-back Dumfries voorkwam dat er weer iets van een kleurtje kon ontstaan op de wangen van de veelgeplaagde Groningen-trainer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden