Ajax bewijst het gelijk van Bosz

De selectie van Ajax gisteravond in het Parc Olympique Lyonnais, waar het een lichte training afwerkte in aanloop naar de wedstrijd van vanavond.Beeld EPA

Voor Ajax lonkt de eerste Europese finale sinds 1996. De Bosz-filosofie lijkt zich te gaan uitbetalen.

Hoog druk zetten, balbezit op de helft van de tegenstander, compact staan en doordekken; het waren niet de minste eisen die Peter Bosz bij zijn spelers neerlegde tijdens zijn eerste weken als trainer van Ajax. Eenvoudig was de opgave niet. Bosz' filosofie, eerder met succes toegepast bij Heracles Almelo en Vitesse, vroeg nogal wat aanpassingsvermogen van zijn selectie en botste bovendien met de tijdgeest. Op het EK in Frankrijk was vorig jaar weer gebleken dat defensief reactievoetbal eerder resultaat bood.

Maar Bosz bleef volharden. Een finaleplaats in de Europa League, vanavond de inzet tijdens de terugwedstrijd bij Olympique Lyon (waar Ajax een 4-1 voorsprong verdedigt), zou een mooie beloning zijn voor de standvastige coach van de Amsterdammers. Want makkelijk verliep de introductie van de nieuwe speelstijl niet. De spelers, gewend aan de iets gematigder aanpak van Frank de Boer, moesten duidelijk wennen aan Bosz. Ineens was daar de 'vijfsecondenregel', die voorstaat dat Ajax binnen vijf seconden de bal terugverovert, omdat de tegenstander dan nog niet georganiseerd staat en daardoor kwetsbaar is. Bosz wilde het. En bleef erop hameren als trainer van Ajax. "Bam, bam, bam!", galmde het regelmatig ter aanmoediging over trainingscomplex De Toekomst.

Geen concessies

Hoe kwetsbaar die offensieve speelwijze is, bleek tijdens de beginfase van het seizoen, waarin Ajax in de voorronde van de Champions League werd uitgeschakeld door de Russische club FK Rostov. Na puntenverlies tegen Willem II (1-2) en Roda JC (2-2) werd de ploeg bovendien tot de nog immer voortdurende achtervolging op koploper Feyenoord veroordeeld. 

Maar concessies doen aan zijn filosofie? Bosz wilde er niet van weten. "We gaan een andere koers varen en daar houden we aan vast", reageerde Bosz destijds stellig tegenover de NOS. "We gaan het op onze manier doen; vooruit druk zetten, de bal snel terugveroveren en met de bal heel snel naar de goal van de tegenstander. Dat is risicovoller en het vraagt veel concentratie."

'Kamikazevoetbal'

Bosz voerde daarmee indirect ook de discussie over de identiteitscrisis van het Nederlandse voetbal. Critici noemden zijn speelwijze soms 'kamikazevoetbal', omdat het weliswaar spannend en attractief is, maar o zo kwetsbaar als de poppetjes onvoldoende op elkaar zijn afgestemd. De Hollandse School, dat kon toch niet meer? Bosz lachte er om. "Je moet dicht bij jezelf blijven", meende hij. "Wij zijn Nederland en we hebben onze Nederlandse voetbalcultuur. Ga je dingen anders doen, dan sla je de plank mis. Bayern München en Barcelona laten zien dat je met aanvallend voetbal ook succes kan hebben." 

Die opmerking, uitgesproken in een fase waarin Nederlandse clubs en Oranje over de grens eenvoudig ontmaskerd werden, wekte bedenkingen op. Te idealistisch. Te romantisch. En bovendien te eenzijdig, want Bosz had uitsluitend oog voor de aanval. Bosz pareerde de commentaren tijdens het symposium van de World Football Academy, medio februari. "Ik word vaak naïef genoemd, maar dat is grote onzin", zei Bosz daar. "Bij ieder team dat ik overneem, ben ik begonnen met het trainen van verdedigen. Dat is bij Ajax niet anders geweest."

Dat Ajax nu een stap verwijderd is van de finale van de Europa League (woensdag 24 mei in Stockholm), bewijst het gelijk van Bosz. Dat het soms wat minder overtuigend was dan voorzien nam hij voor lief, maar zijn hand was duidelijk zichtbaar in de thuiswedstrijden tegen FC Kopenhagen, Schalke 04 en - als exponent van zijn aanpak - de wervelende opvoering in de Arena tegen Olympique Lyon, waarin Ajax de opponent overklaste. "Het was de perfecte wedstrijd", zei Bosz gisteravond in Lyon, nog altijd glimmend van trots. Zijn spelers hadden zijn gelijk bevestigd. En Bosz wist: vroeg of laat zou dat komen.

'Snel aan ons eigen spel toekomen'

Hoewel Ajax vanavond (21.05 uur) met een marge van drie doelpunten de terugwedstrijd bij Olympique Lyon begint, is trainer Peter Bosz op alle scenario's voorbereid, zei hij gisteren op de persconferentie in stadion Parc Olympique Lyonnais. Over zijn intenties was Bosz duidelijk. "We moeten zo snel mogelijk aan ons eigen spel toekomen en onze tegenstander achter de bal aan laten lopen", blikte hij vooruit op het tweede duel met de nummer vier van Frankrijk. Ajax speelt vanavond de achttiende Europese wedstrijd van het seizoen. Bosz kan alleen niet beschikken over Daley Sinkgraven (geblesseerd).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden