AIVD moet gegevens uit buitenland beter checken

Rob Bertholee, directeur-generaal van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) in 2017.Beeld ANP, Lex van Lieshout

Informatie van buitenlandse inlichtingendiensten wordt te vaak gebruikt zonder de herkomst ervan te checken.

De ministers van binnenlandse zaken en van defensie gaan de controle verscherpen op de betrouwbaarheid van gegevens die zij door buitenlandse inlichtingendiensten krijgen toegespeeld.

Die zogeheten ‘wegingsnotities’ die de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de militaire evenknie MIVD opstellen, voldoen volgens de toezichthouder in een kritisch rapport niet aan de wet. In deze controle moet worden beoordeeld of er risico’s zijn voor samenwerking met buitenlandse inlichtingendiensten, bijvoorbeeld als de gegeven informatie uit een onbetrouwbare of niet te crontroleren bron komt. Als die risico’s er zijn, moeten er zwaarwegende belangen zijn om toch samen te werken.

Maar de beide Nederlandse diensten gaan hier te nonchalant mee om en brengen volgens het rapport onvoldoende in kaart wat het niveau van gegevensbescherming bij de buitenlandse diensten is. Ook is de beoordeling van de wettelijke bevoegdheden en de toegestane opsporingsmethoden onvoldoende omschreven. Daardoor vormen de notities ‘geen gedegen juridisch fundament voor de samenwerking’, oordeelt de toezichthouder.

Wel doet de militaire MIVD het stukken beter dan de AIVD, stelt het rapport. Die laatste dienst meldt dat er wel hard wordt gewerkt aan verbetering en dat ook notities die niet door de toezichthouder zijn onderzocht worden aangepast.

Eerder kritiek

Het is niet de eerste keer dat de toezichthouder kritiek uit op de inlichtingendiensten. In november waarschuwde hij nog dat de controle op het delen van informatie met buitenlandse diensten moest worden verbeterd. Nog geen half jaar eerder wees de waakhond op het gebruik van een AIVD-rapport in buitenlandse rechtbanken. De publicatie bleek in rechtszaken tegen uitgereisde jihadisten te zijn gebruikt, terwijl deze daar helemaal niet voor was bedoeld.

Inlichtingendiensten werken vaak met ‘zachte’ informatie op basis van anonieme bronnen of heimelijk vergaarde informatie. Deze mag niet als hard bewijs worden gebruikt in een strafzaak.

De toezichthouder controleert momenteel ook de informatiestroom van Nederlandse diensten naar de buitenlandse collega’s. Ook hier zou sprake kunnen zijn van het verstrekken van gegevens die onvoldoende zijn gecontroleerd.

Lees ook:

Toezichthouder: Veiligheidsdiensten missen essentiële waarborgen om privacy te beschermen

De veiligheidsdiensten doen sinds de invoering van de nieuwe inlichtingenwet nog te weinig om de privacy van burgers te beschermen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden