AIDSEPIDEMIE - PLAAG VOOR DE DERDE WERELD

Maandag is het voor de tiende keer Wereldaidsdag, waarop aandacht wordt gevraagd voor de ziekte aids. De ziekte is nog lang niet uitgebannen, wel verandert het perspectief elk jaar. Wie aids heeft, is tegenwoordig niet meer ten dode opgeschreven.

Over de hele wereld zijn nu dertig miljoen mensen besmet met HIV, dat aids veroorzaakt. Als de epidemie zich met dezelfde snelheid blijft verspreiden, zijn over drie jaar veertig miljoen mensen besmet. In de Westerse wereld neemt het aantal nieuwe ziektegevallen af, waardoor aids steeds meer de derde wereld treft. In Cambodja, bijvoorbeeld, zal het aidsvirus de komende jaren een groot aantal slachtoffers eisen. Op een bevolking van elf miljoen zijn nu al ruim honderdduizend mensen HIV-positief. Dat is twee procent van alle mensen tussen de 15 en 49 jaar. Maar het ergste moet nog komen. Door veelvuldig bordeelbezoek dragen politieagenten, militairen, vrachtwagenchauffeurs en andere mobiele risicogroepen het virus in hoog tempo over op hun echtgenotes. Internationale hulporganisaties verwachten dat rond het jaar 2000 een half miljoen Cambodjanen met het virus besmet zullen zijn.

Bordeelbezoek is wijd verbreid in dit deel van Zuidoost-Azië. Veel Cambodjaanse mannen doen hun eerste seksuele ervaringen op in bordelen. Ruim de helft van de prostituées is HIV-besmet. Tijdens ruim twintig jaar burgeroorlog was het land nagenoeg van de buitenwereld afgesloten. Daar kwam verandering in met de komst van de vredesmissie van de Verenigde Naties. 22 000 medewerkers van de UNTAC vestigden zich in maart 1992 in Cambodja. Ze deden een mislukte poging om de slepende burgeroorlog te beëindigen, maar slaagden er wel in om in mei 1993 de eerste vrije verkiezingen in de geschiedenis van het land te organiseren. De UNTAC-troepen werkten als een magneet op prostituées. In elke plaats van enige betekenis ontwikkelde zich in die jaren een hoerenbuurt, waar Cambodjaanse en Vietnamese vrouwen een deel van de UNTAC-dollars probeerden op te strijken. Het is overigens de vraag of de UNTAC-soldaten het aidsvirus hebben geïmporteerd, maar de Cambodjanen willen er erg graag in geloven. Ook al omdat de Vietnamese prostituées uit het gehate buurland in die verklaring een rol spelen.

De bestrijding van de aidsepidemie is een buitengewoon moeilijke opgave. Condooms zijn in Cambodja niet populair. Het is nog nauwelijks tot de bevolking doorgedrongen dat condoomgebruik niet alleen nuttig is als wapen in de strijd tegen de sterke bevolkingsgroei, maar dat het ook een effectief middel is om aids en andere seksueel overdraagbare aandoeningen te voorkomen. Speciaal getrainde medewerkers van hulporganisaties trekken het land in om scholieren en andere risicogroepen voor te lichten over aids en condoomgebruik. Australië voorziet het land van massa's goedkope condooms, die onder de naam Number One overal te koop zijn.

Aidspreventie is in Cambodja vooralsnog een hard gevecht, met weinig zichtbare resultaten. Artsen zonder Grenzen is een van de vele buitenlandse hulporganisaties die een bijdrage leveren aan het voorkomen van verdere verspreiding van het virus. Geld en energie worden niet geïnvesteerd in de behandeling van aidsslachtoffers. Complicaties worden wel behandeld. In een land waar zo'n enorm tekort bestaat aan medicijnen kan echter geen sprake zijn van levensverlengende behandelingen. En wie tot aidspatiënt is verklaard, loopt een grote kans op sociale uitstoting, zelfs door de eigen familie. Cambodjanen worden daarom zelden op aids getest. Artsen en andere hulpverleners concentreren zich op het opleiden van laboranten, het trainen van voorlichters en het inrichten van een betrouwbare bloedbank, opdat het virus in ieder geval niet via bloedtransfusies verspreid raakt.

In Sisophon en Poipet, in het westen van Cambodja, heeft Artsen zonder Grenzen druk bezochte klinieken voor de behandeling van geslachtsziekten opgezet. Wie een geslachtsziekte onder de leden heeft, is vele malen vatbaarder voor het aidsvirus. Ook dit jaar is Wereldaidsdag in Cambodja vooral een aanleiding om op straat, in bordeelbuurten en in de media aandacht te vragen voor de ziekte. Als de aidspreventie niet snel vruchten afwerpt, gaat de epidemie het straatarme land over tien jaar naar schatting twee miljard dollar per jaar kosten. De totale omvang van het nationale budget van Cambodja in 1997 bedraagt slechts een kwart van dat astronomische bedrag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden