Ai Weiwei voelt zich misbruikt door filmmaker

Wat een briljant idee: een korte speelfilm over een stad die zonder water zit, in een staat die alle informatie controleert. Peking is het best denkbare decor voor zo'n film over China in de nabije toekomst. Filmmaker Jason Wishnow kreeg de dissidente kunstenaar Ai Weiwei zover een watersmokkelaar te spelen.

De montage is bijna klaar, de filmmuziek is al opgenomen en de eerste beelden van 'Zandstorm' zijn veelbelovend. Geweldig, hoe cameraman Christopher Doyle magische dingen doet in het schrale winterlicht op het groezelige Pekingse platteland.

De staat houdt Ai doorlopend in de gaten en de heren Doyle en Wishnow hadden geen vergunning, dus ze werkten razendsnel en onder de radar. 'Zandstorm' werd in twee dagen opgenomen. Fondsenwerving zou te veel aandacht trekken, maar Wishnow ging ervan uit dat hij het geld achteraf bij elkaar zou krijgen.

Wishnow raakte in de ban van Ai. Dat gebeurt vaker als buitenlanders meedraaien in de entourage van 'De Gevaarlijkste Man van China', compleet met samenzweerderige gesprekken tijdens een maaltje Sichuanese worst en het kat-en-muis spel met het Chinese veiligheidsapparaat. Voor een paar dagen, met de veiligheid van een Amerikaans paspoort, is de absurde wereld van China's beroemdste kunstenaar inderdaad een spannend jongensavontuur.

"Wat doe je als je hoofdpersoon onder surveillance staat en de lucht giftig is? Je maakt een korte film en je maakt hem snel!", aldus Wishnow en met die uitspraak zette hij de toon voor crowdfunding. Al snel stond de teller op 88.000 dollar. Mensen die geld bijdroegen konden foto's van Ai en actiefiguurtjes verdienen. Of een filmpje bekijken waarin Ai Wishnow kaalscheert. Dat is een hobby van Ai. Ik heb vrienden die een moord zouden doen voor het privilege Ai's tondeuse te horen zoemen. "Oh my God", kraait Wishnow als zijn hippe haardos verdwijnt. En zo ging 'Zandstorm' steeds meer over Ai en Wishnow die iets geheims met hem deed.

Tot Ai de stekker uit het project trok. Wishnow heeft hem misleid, vindt hij: het was niet de bedoeling dat de film om Ai zou draaien. Het zou om een bijrolletje gaan, maar nu 'misbruikt' Wishnow Ai's naam, faam, gezicht en reputatie om aandacht te krijgen voor een film waar Ai 'niet tevreden' over is. Alle digitale werving en financiering is op last van Ai's advocaat direct gestaakt. Wishnow twittert niet meer over Ai, laat staan over de film en het is niet duidelijk of 'Zandstorm' ooit het levenslicht ziet. Een enkeling denkt dat Ai artistiek aan het dollen is, en met een meta-performance van wispelturigheid de ophef over 'Zandstorm' nog groter maakt. Ik denk het niet. Ai is een meester in zelfpromotie, en dat proces houdt hij strak in eigen hand. Jammer van die film.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden