Ahmadinejad: wachten op de Messias

Toen de conservatieve kandidaat Mahmoed Ahmadinejad in 2005 in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen de grote favoriet Akbar Hashemi Rafsanjani versloeg, was dat voor vriend en vijand een enorme verrassing. Ahmedinejad had weliswaar enige populariteit verworven als burgemeester van Teheran, maar dat hij de pragmatische oud-president Rafsanjani aankon, hield vrijwel niemand voor mogelijk.

Eén verklaring was dat veel arme Iraniërs een afkeer hadden van de puissant rijke Rafsanjani en de geur van corruptie die om hem heen hing. Ahmadinejad had een schoon imago, dat van een leider die nog steeds dichtbij het eenvoudige, diepgelovige milieu stond waar hij uit afkomstig was. Veel mensen voelden zich aangesproken door zijn belofte dat hij 'het oliegeld bij mensen op tafel' zou brengen. Want ondanks de grondstoffenrijkdom van Iran hadden de inwoners van het land daar na 25 jaar Revolutie nog weinig van gemerkt.

Het was mogelijk niet de enige reden voor de verrassende overwinning van Ahmadinejad. Sommigen wezen op de steun die hij uit radicale hoek kreeg - mensen die de nieuwbakken president nog kende uit de oorlog met Irak in de jaren tachtig, toen hij in het westen van Iran in het provinciaal bestuur zat. Onder druk van de Revolutionaire Garde - een tak van het Iraanse leger - en de basij - goed-georganiseerde en evenzeer radicale volksmilities - zouden veel mensen op het platteland op Ahmadinejad hebben gestemd.

Hoe dan ook beloofde het nieuw verkozen staatshoofd dat hij de Iraniërs economische voorspoed zou brengen. Progressievere Iraniërs stelde hij gerust door te zeggen dat hij geen jacht op vrouwen met afzakkende hoofddoeken zou maken of anderszins de morele scherpslijper zou spelen.

Bijna vier jaar later is er van deze beloftes weinig gekomen. De economie is er beroerd aan toe, en dat is mede te danken aan Ahmadinejad. De president bracht de ambtenaren op Financiën tot wanhoop door op reis door het land - een van zijn favoriete bezigheden - voortdurend zakken met geld uit te delen. Als de ambtenaren de begroting net op orde hadden, konden ze weer opnieuw beginnen. Het leidde onder meer tot de enorme inflatie waar Iran nu mee kampt.

Ook op moreel vlak hield Ahmadinejad zich niet aan zijn beloftes. De vrouwen van Iran worden bijna als vanouds opgejaagd door de zedenpolitie, activisten en hervormers hebben het moeilijk, en Ahmadinejad zelf heeft zich door de jaren steeds meer laten kennen als een rechtgeaard messianist. De president gelooft heilig in de spoedige terugkeer van de Verdwenen Imam, de laatste messias van de sjiïtische moslims, en beweert bij voortduring dat de imam hem inspireert en beleid influistert.

Dat de Verdwenen Imam terug schijnt te komen als de aarde in chaos verkeert, is voor veel mensen in het Westen bepaald geen geruststellende gedachte. Met zijn opmerkingen over Israël ('moet van de kaart geveegd') en zijn confronterende toon in het internationaal verkeer, lijkt Ahmadinejad de spoedige terugkeer van de Verdwenen Imam soms wel een handje te willen helpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden