Update

Agenten voelen zich veiliger met bodycams, maar vergeten de privacy van burgers vaak

Beeld ANP

Agenten voelen zich veiliger met een bodycam. Maar die gebruiken ze vaak tegen de regels in. Meer agenten een bodycam geven zonder na te denken over privacy, zal veel kritiek opleveren, zegt jurist Dimmen Smolders.

‘Ik weet je te vinden!’ Dat zeggen de meeste burgers minder snel tegen agenten wanneer ze weten dat ze worden gefilmd. Tachtig procent van de agenten die op straat zijn uitgerust met een bodycam voelt zich veiliger, blijkt uit onderzoeken die zijn uitgevoerd in opdracht van de politie. Die kondigde woensdag de aanschaf aan van tweeduizend bodycams voor agenten op straat. 

Toch blijkt uit diezelfde onderzoeken dat de bodycam, inmiddels zo'n twee jaar op proef bij de politie, vaak niet goed wordt ingezet. Een op de vier agenten met een camera op het lichaam is niet op de hoogte van de regels. De onderzoekers volgden Amsterdamse politiemensen maandenlang intensief. In de hoofdstad vinden zes van de tien agenten het geen probleem om te filmen bij mensen thuis. Dat is uitdrukkelijk verboden, want een schending van de privacy van burgers.

“Ik schrik daar wel van”, zegt privacyjurist Dimmen Smolders van het Amsterdamse kantoor ICTRecht. “Dit is een gevoelig privacy-onderwerp, niet alleen juridisch maar ook naar het gevoel van mensen. Als de politie grenzen overschrijdt, kun je in de toekomst veel kritiek verwachten.” Niet alleen van burgers, meent Smolders. “Ook voor agenten is vaak onduidelijk wat het doel is van filmen. Wordt het bijvoorbeeld gebruikt in hun functioneringsgesprek?  Voor zo'n ingrijpende verandering is er veel te weinig nagedacht over de gevolgen.” 

Wondermiddel

Een wondermiddel is de bodycam niet, blijkt uit de onderzoeken. Soms kan aanzetten juist voor extra boosheid bij burgers zorgen. En hoewel een groot deel van de agenten denkt dat de filmpjes ook later voor strafzaken gebruikt kunnen worden, is dat nog niet aan de orde. Bij de Amsterdamse politie blijkt dat er nog geen enkel filmpje is doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie om te helpen in een zaak. 

Wel bevestigt het onderzoek in Amsterdam dat politieteams die hem gebruiken echt minder vaak te maken krijgen met zware bedreiging dan cameraloze eenheden. Dat klopt met de landelijke cijfers waarin agenten zeggen zich met camera een stuk veiliger te voelen. Dat is wellicht wat vertekend omdat de camera vrijwillig is en dragers dus per definitie al voorstanders zijn. Toch concluderen de onderzoekers: de mens gaat zich een stuk netter gedragen als het rode lampje van de kleine camera knippert. Dat helpt enorm tijdens het bekeuren en ook tijdens dreigend uitgaansgeweld laat op straat. Als mensen in dat laatste geval tenminste niet te dronken of stoned zijn, want dan trekken ze zich er weinig van aan.

Tweeduizend nieuwe bodycams betekent dat elke eenheid er bijna twintig krijgt. Dat is minder dan politieminister Grapperhaus vorig week suggereerde, toen hij aankondigde alle agenten met de camera uit te rusten. Er zijn naar schatting een kleine 20.000 agenten op straat.

Ook al zijn de meeste agenten positief over de nieuwe bodycam, ze hebben wel een praktische klacht: de batterij is veel te snel leeg.

Lees ook:

Record aantal camera's helpt bij opsporing

Nederland telde begin dit jaar zo’n 200.000 particuliere beveiligingscamera's. De politie maakt er dankbaar gebruik van.

Geeft de bodycam agenten hun gezag terug?

Bij het begin van de huidige proeven met de politiecamera was er discussie over het nut van de bodycam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden