Agenten houden de wapenstok veel vaker op zak

Agenten van de politie in Rotterdam verrichten een arrestatie tijdens jaarwisseling. Beeld ANP

De politie gebruikt minder geweld. Maar hoe dat komt? De politie zelf weet het niet. Betere cijfers zijn nodig.

Agenten vallen in Nederland steeds minder terug op geweld in het contact met burgers, blijkt uit cijfers die de Nationale Politie vandaag publiceerde. Landelijk gaat het in 2017 liefst om 15 procent minder gebruik van wapenstok, pepperspray, vuurwapens of fysiek geweld dan in het jaar ervoor. Maar de cijfers zijn per politieregio op verschillende manieren verzameld, wat het lastig maakt om harde conclusies te trekken.

Zo vermeldt ieder lid van een ME-peloton in Amsterdam afzonderlijk dat hij geweld moest gebruiken. In andere delen van Nederland komt er één melding voor het héle peloton wanneer die bijvoorbeeld optreedt tegen rellen. Het helpt de veel hogere geweldcijfers in de hoofdstad te verklaren. “Als we, zoals laatst, buitenlandse hooligans in de stad hebben en er zijn honderd aanhoudingen, dan tikt dat nogal aan in de geweldcijfers”, aldus een woordvoerster van de Amsterdamse politie.

Leren

Met zo’n gefragmenteerde dataverzameling kan de politie geen trends ontwaren in haar eigen doen en laten. “We willen leren van ons eigen optreden”, zegt een woordvoerster van de Nationale politie. “Daarom starten we volgend jaar met eenduidige meldregels.” Pas dan kun je volgens haar kijken waar dat geweld precies voor nodig was en of dat nog meer verminderd kan worden.

Preciezere geweldscijfers zijn ook belangrijk om vat te krijgen op maatschappelijke verruwing tégen de politie. Bij die verruwing moet je volgens de woordvoerster vooral denken aan uitgaansgeweld waarbij mensen ‘uit het niets zeer agressief worden naar hun omgeving maar ook naar agenten’. Drank en drugs spelen daar volgens haar een grote rol in. “We hebben daar geen harde cijfers van, maar het valt ons wél op.”

Het CBS meldde vorige maand nog dat de criminaliteit in Nederland sinds 2012 fors daalde, zowel in geregistreerde als ongeregistreerde misdaden. Maar of dat ook de oorzaak is van minder politiegeweld, kan de woordvoerster niet zeggen.

Verbinding

Landelijke uitspraken zijn lastig, maar per regio kan de vergelijking met eerdere jaren beter gemaakt worden. De meest noemenswaardige daler in politiegeweld is de regio Den Haag. Daar daalde dat cijfer met 20 procent. Toch moet een woordvoerster uit Den Haag de precieze uitleg achter de daling schuldig blijven. “We gaan dat nog onderzoeken.”

Wel is het korps in de hofstad zich de laatste jaren meer gaan richten op ‘de-escalatie’. “Agenten proberen hier meer dan eerst de verbinding te zoeken met de verschillende bevolkingsgroepen die in de stad wonen. De contacten warm houden, uitleggen waarom we doen wat we doen.”

In 2015 zag Den Haag nog rellen in de Schilderwijk naar aanleiding van de dood van Mitch Henriquez, die overleed nadat de politie hem met geweld had aangehouden. Is het nieuwe beleid daarom ingezet? “We waren er al langer mee bezig, maar het is logisch dat we op basis van ervaringen in de stad kijken waar we verbeterslagen kunnen maken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden