Afwasser op Hiddensee

WIM BOEVINK

Lutz Seiler, de auteur, wachtte op ons in het hotel Godewind in Vitte. Vitte in der Mitte. Tweeënhalf uur was de veerboot naar het eiland Hiddensee onderweg geweest vanuit Stralsund, de havenstad aan de Oostzee. Hij voer met een gering aantal passagiers aan boord langs de kust van Rügen naar het noorden, over de gladde binnenzee van de Voorpommerse Wadden, waarboven de zon onderging. De vaargeul was smal, het water brak. Er dobberden tientallen zwanen in, roerloos als badeenden.

Lutz Seiler (52) had een alom bejubelde roman geschreven - een proletarische 'Toverberg', schreef Der Spiegel - over een zomer op Hiddensee. Niet zomaar een zomer. De zomer van 1989, de laatste zomer van de DDR. 'Kruso' heet de roman waarvan de Nederlandse vertaling volgende maand uitkomt.

Ter promotie van zijn boek wilde hij ons Hiddensee laten zien. Ik kende het eiland van twee vakanties begin jaren negentig, toen ik correspondent was in Berlijn. Hiddensee was altijd al bijzonder geweest; een domicilie van kunstenaars, schrijvers en intellectuelen, een oord om je terug te trekken én - vooral in de DDR-tijd - een begeerde vakantiebestemming, via de partij, de coöperatie of de Genossenschaft, het beroepsverband. De enige plaats die de bevolking per schip kon bereiken; dat klonk al als een ontsnapping. Voor een vakantie met verblijf - er waren ook veel dagjestoeristen - kon de wachttijd oplopen tot wel dertig jaar.

Een autovrij eiland. Met een hoge, beboste klif in het noorden, heide in het zuiden, en een lang wit strand. De roman van Seiler, de schrijver geboren en getogen in de DDR, maakte van het eiland een refugium, een plaats van vrijheid binnen de onvrijheid. Sehnsuchtsort. De Oostzee werd streng gepatrouilleerd, maar op het eiland zelf leek ook de Stasi, de staatsveiligheidsdienst, met vakantie.

Vitte is een van de drie gehuchten op het langgerekte Hiddensee, het ligt in het midden. Zuidelijk ligt Neuendorf, naar het noorden, onderaan de klif, het oude Kloster.

Seiler is een vriendelijke, bedachtzame man met zachte stem. Een dichter. Kruso is zijn eerste roman. Die roman heeft hem op het eiland, waar hij in '89 die zomer doorbracht als afwasser in hotel-restaurant Zum Klausner, bekend gemaakt. Hij voelt zich nu, zegt hij met een ongemakkelijk lachje, verantwoordelijk voor het eiland. Bij Zum Klausner begonnen ze zijn roman te verkopen met een stempel van het hotel erin.

In de ochtend bracht hij ons ernaar toe, de zon scheen, het was ongebruikelijk warm voor de tijd van het jaar. De weg voerde langs het strand, het zand was vers opgespoten, zei hij. Het was wit. De zee verrassend blauw en turquoise. Aan de einder doemde die klif op, aan de voet ervan nevelslierten. We klommen door een dicht bos omhoog, de winden hadden de kruinen geschoren, het bos zelf was een wirwar van stammen en takken, alsof er een verwoestende tornado doorheen was geraasd.

Vanuit zee woei nu de nevel in slierten door de bomen, waartussen na enige tijd Zum Klausner opdoemde, waar Seiler zijn roman zich goeddeels laat afspelen. Zijn afwasser heet Edgar. Maar wie was Kruso?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden