Afwachten of Bush zijn beleid bijstelt

Het Baker-rapport is, na de verkiezingsuitslag van begin november, de tweede publieke terechtwijzing in korte tijd voor het Irak-beleid van de Amerikaanse president Bush.

De vraag blijft echter hoezeer die zijn beleid wil bijstellen. Bush noemde gisteren het rapport dat de Irak Studie Groep (ISG) van ex-minister van buitenlandse zaken James Baker III ’terecht hard’. De balans van ruim drieënhalf jaar oorlogsvoering is negatief. De situatie is misschien niet hopeloos, maar kan snel uit de hand lopen.

Toen de kiezers begin november hun vernietigend oordeel uitspraken, reageerde Bush snel. Hij ontsloeg minister van defensie Rumsfeld en zei niet meer „we moeten aan de uitgezette koers vasthouden”. Maar of hij ook de koerswijzigingen maakt, die de ISG voorstelt, valt te bezien. Zijn opmerkingen van afgelopen week duiden daar niet op. Bij het Navo-beraad in Estland verwierp Bush het idee van directe gesprekken met Iran en Syrië.

,,Iran weet wat het moet doen om met ons aan één tafel te schuiven. Dat is echt hun verrijkingsprogramma [van uranium] stopzetten.’’ Hij hield Syrië verantwoordelijk voor het geweld en de onrust in Libanon en gaf geen indicatie dat hij wel met Damascus wil spreken.

De ISG hoopt begin 2008 alle Amerikaanse gevechtseenheden uit Irak terug te trekken. Eerder wees Bush alle data en schema’s van de hand. Amerika gaat pas weg als Irak op eigen benen kan staan, stelde hij.

Bush zette zich sterk af tegen het beeld dat de Baker-groep hem aan ,,een waardige exit-strategie’’ moest helpen. In de media heette het dat de oud-minister van Bush sr. door ‘papa’ gestuurd was om de huidige president voor een afgang te behoeden. Bush benadrukte dat het advies maar een van vele Irak-evaluaties is.

Het wordt desondanks moeilijk voor Bush om Baker te negeren. Anders dan hij beweert, probeert hij wel gezichtsverlies te vermijden. Hij kan nu tegenover de buitenwereld de schijn hooghouden dat hij niet bezwijkt voor alle druk, en tegelijkertijd in de praktijk opschuiven.

Bij de troepen in Irak is bijvoorbeeld een verschuiving begonnen van gevechtseenheden naar training zoals Baker voorstelt. Of Bush het leuk vindt of niet, Baker heeft de Irak-discussie een flinke zwenk gegeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden