Aftrap van prestigieuze haastklus

Van Oord heeft acht maanden om met drie partners een deel van het tweede Suezkanaal te graven

Als Abdel Fatah al-Sisi, de nieuwe president van Egypte, begin augustus meldt dat hij het Suezkanaal wil verdiepen en verbreden, is de top van baggerconcern Van Oord niet erg verbaasd. In februari heeft het bedrijf bezoek gekregen van de Suez Canal Authority, het bedrijf dat het beheer voert over het kanaal, en is er met de benen op tafel gesproken over verbreding van de beroemde waterweg en vooral over de ontwikkeling van het gebied grenzend aan de oevers.

De afvaardiging van de Authority legt die dagen meer bezoeken af, onder meer aan scheepsbouwer Damen en aan het Havenbedrijf Rotterdam. "Sinds die tijd wisten we dat er iets ging spelen", zegt Arnoud Kuis, directeur bij Van Oord en verantwoordelijk voor het Midden-Oosten en West-Azië.

Verbazing is er wel als de contouren van de plannen bekend worden. Er moet een tweede kanaal komen van 70 kilometer lang, 147 meter breed en 24 meter diep. Dat is ruim twee keer zo lang en anderhalf keer zo breed als de Afsluitdijk. De verbazing geldt niet het verstouwen van zulke gigantische hoeveelheden grond. Dat soort hoeveelheden heeft Van Oord wel eerder verplaatst. Het is de tijdsplanning: Al-Sisi wil dat het werk in augustus 2015 klaar is. Kuis: "Zo'n groot project, zo snel. Dat hebben we nog nooit meegemaakt."

Op het hoofdkantoor worden de analyses gemaakt. Dat Egypte in Nederland en/of België zal aankloppen voor de megaklus ligt voor de hand: Van Oord, Boskalis, Jan de Nul en Deme zijn de grote jongens in de baggerwereld. Analyse 2 is dat Van Oord het project niet alleen af kan. Te groot, te risicovol en vooral: het moet zo snel.

De eerste partner wordt een oude bekende: NMDC, een grote baggeraar uit Abu Dhabi, net als Van Oord goed thuis in het Midden-Oosten. En er speelt nog iets bij die keuze. Egypte's reputatie in baggerkringen is niet daverend, er is in het verleden niet altijd (genoeg) betaald. Met NMDC aan boord voelt Van Oord zich zekerder: het is een soort indirecte verzekering. "Egypte krijgt veel financiële steun van de Verenigde Arabische Emiraten: voor de verbouw en opslag van graan, maar nu ook voor grote infrastructurele projecten", vertelt Kuis.

De volgende partners zijn snel gevonden: Boskalis en Jan de Nul. De opbrengst - 1,5 miljard dollar - zal gelijkelijk worden verdeeld. Van Oord doet grondonderzoek op de plek waar het kanaal moet komen. Het wordt rechttoe rechtaan baggerwerk met af en toe wat lastige grond, is de conclusie. In oktober gaat Kuis zelf kijken in het gebied met zijn collega's van NMDC, Boskalis en Jan de Nul.

Dan worden de plannen gesmeed. Vanuit het bestaande Suezkanaal worden drie kleine dwarsverbindingen gegraven. Vanaf die plekken wordt het nieuwe kanaal gegraven: eerst tot een diepte van 8 meter, dan tot circa 23 meter en daarna doen sleephopperzuigers het laatste restje, in jargon 'de morslaag'. Het is aan Egypte om het terrein tot grondwaterniveau bloot te leggen, zodat de baggerschepen kunnen gaan baggeren. Ook hierbij gaat het om gigantische hoeveelheden grond.

Twintig schepen gaan het werk uitvoeren. Van Oord levert er vier. Ze moeten komen uit Brazilië, Dubai, Koeweit en Nederland. Eentje kan zelf varen, de andere worden met transportschepen naar Egypte gebracht.

Het is en blijft een kwestie van eindeloos geregel. Personeelsleden van Van Oord worden gebeld: "Pak je tandenborstel, morgen zit je in Egypte". De schepen moeten werktuigen en reservemateriaal meenemen. Pijpleidingen worden vanuit India verscheept. Grondverzetmachines moeten worden aangevoerd.

Op een schip werken gemiddeld 40 man, met ondersteunend personeel erbij (administratief personeel, werkvoorbereiders, reparateurs, technici en ingenieurs) zijn dat er wel 100. Van Oord zet in totaal ongeveer vierhonderd mensen in.

Al die mensen worden gehuisvest in drijvende hotels op het aan te leggen kanaal. Ze moeten van eten worden voorzien. Werkplaatsen moeten uit de grond worden gestampt. De opgebaggerde grond komt tijdelijk opgeslagen in depots. Tijdens de werkzaamheden gaat het scheepvaartverkeer op het 'oude' Suezkanaal gewoon door.

Hoewel het meeste baggerwerk nog moet beginnen - de eerste snijkopzuigers zijn al wel gearriveerd - is dit de spannendste tijd. "Normaal heb je bij een project een leercurve en zie je werkende weg wat er beter en efficiënter kan. Nu niet. Het project moet snel klaar zijn. Het moet van meet af aan goed gaan", zegt Kuis die even terug is uit Egypte.

Zorgen heeft hij nog wel. Niet over de techniek. Niet over de schepen. Niet over het baggerwerk. Niet over de beveiliging, want dat regelt Egypte. Maar komt alle materieel op tijd aan? Is Egypte er klaar voor? "Er komt een armada op hen af. Dat is Egypte niet gewend. Trouwens, welk land is dat wel?"

Zorgen zijn er nog over de brandstofvoorziening - er zullen kapitale hoeveelheden brandstof doorheen gaan tijdens het project. De klant moet daarvoor zorgen, maar afgetimmerd is het nog niet.

Kuis verwacht dat het goed komt. De Suez Canal Authority heeft tot nu toe goed meegewerkt. "En", zegt hij langs zijn neus weg, "brandstof is de laatste tijd een stuk goedkoper geworden."

Gepraat wordt er ook nog over een exportkredietverzekering. Van Oord wil het risico op wanbetaling afdekken bij Atradius, de verzekeraar die namens het Rijk zulke verzekeringen verstrekt. Maar Atradius studeert en beraadt zich nog. Ook voor Atradius is het een grote zaak.

Inmiddels zijn de allereerste baggerwerkzaamheden begonnen. Van Oord is met twee cutterzuigers gestart, NMDC begon al iets eerder. Vanaf begin 2015 gaat de grote, zelfvarende cutter Artemis beginnen op het Suezkanaal.

Het Suezkanaal, ontworpen door de Oostenrijkse ingenieur Alois Negritti, werd in 1869 geopend. Het kanaal was destijds 8 meter diep. Daarna is de vaarroute geregeld verbreed en verdiept. Van Oord verrichte er in het verleden ook werkzaamheden.

Meer bedrijven actief bij aanleg kanaal

Van Oord, Boskalis, Jan de Nul en NMDC nemen het grootste deel van de verbreding en verdieping van het Suezkanaal voor hun rekening. Maar elders op het kanaal zijn meer bedrijven actief. De Suez Canal Authority diept zelf het noordelijke deel van de nieuwe vaarroute uit. Meer in het zuiden gaat het Belgische Deme met een Amerikaanse partner baggerwerkzaamheden uitvoeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden