Afschrikwekkend voorbeeld stellen

Wat moeten we met de Iskander-raketten die Rusland in Kaliningrad heeft opgesteld? De Navo heeft een paar kleine eenheden naar de Baltische staten overgebracht, maar die leggen bij een confrontatie geen enkel gewicht in de schaal. Intussen komen er geluiden uit Rusland die de indruk wekken dat men daar de inzet van tactische ('kleine') kernwapens als een reële optie beschouwt, omdat ze 'de-escalerend' zouden werken. De Russen geloven, of doen alsof ze geloven, dat de Navo niet met gelijke munt durft te betalen, zodat Rusland als winnaar uit de strijd zou komen.

Gaat het om posturing (dreigen) bij het plaatsen van die raketten of om positioning (in stelling brengen)? Begrijpelijke vraag, maar irrelevant. Verstandig leiderschap gaat uit van het ergste scenario. De Iskander-raketten in Kaliningrad herinneren aan de Cuba-crisis van 1962.

De reden voor het plaatsen van die raketten is het raketschild dat de Navo in Oost-Europa optrekt. Rusland zegt zich daardoor bedreigd te voelen, omdat het schild het strategisch evenwicht verstoort; de Navo zou straffeloos kunnen aanvallen, omdat Rusland niet zou kunnen terugslaan. De Navo ontkent dat het schild tegen Rusland is bedoeld; het moet raketten van 'boevenstaten' (lees: Iran en Noord-Korea) stoppen en zou een Russische raketaanval niet eens kunnen tegenhouden.

Er dreigt een gevaarlijke situatie te ontstaan. "Als mensen in Roemenië gisteren nog niet wisten hoe het is om in het vizier te leven, dan worden wij vandaag gedwongen om bepaalde maatregelen te nemen om onze veiligheid te waarborgen", zei de Russische president Vladimir Poetin op 27 mei. "We nemen geen actie totdat we raketten zien in naburige regio's."

Poetin deed zijn uitspraken nadat de Navo-raket-schildbasis in Roemenië in gebruik werd genomen en met de bouw van een soortgelijke basis in Polen werd begonnen. Dit kan betekenen dat de basis in Polen voor Poetin een rode lijn vormt. Die basis moet in 2018 klaar zijn.

Hoe kunnen we een confrontatie met Rusland voorkomen? We kunnen van het raketschild afzien. Dat zou de Europese Navo-landen niet alleen kwetsbaar maken voor een raketaanval, het zou Poetin overmoedig kunnen maken. En als we de Russische geluiden over 'de-escalerend' gebruik van tactische kernwapens serieus nemen, voorspelt dat weinig goeds.

Dus hoe overtuigen we de Russen ervan dat de Navo wel degelijk tactische kernwapens durft te gebruiken? Nu Hiroshima en Nagasaki blijkbaar vergeten zijn, lijkt het me niet ondenkbaar dat besloten wordt tot het stellen van een afschrikwekkend voorbeeld. De Verenigde Staten zouden, als enig Navo-lid met tactische kernwapens, een geïsoleerde positie of colonne van Islamitische Staat in de Iraakse, Syrische of Libische woestijn met een klein kernwapen kunnen vernietigen. Eventuele onschuldige slachtoffers maken onze bereidheid om kernwapens te gebruiken alleen maar overtuigender. Het is illegaal en immoreel, maar noodzakelijk om geloofwaardig te blijven.

Donald Trump heeft tijdens zijn campagne gezinspeeld op het gebruik van kernwapens tegen IS. Tegelijk staat hij kritisch tegenover de Europese Navo-landen. Als nieuw lid van de club van sterke mannen die hun agressie niet tegen elkaar richten, maar tegen (een deel van) hun eigen bevolking, voelt hij zich meer verwant met Poetin. Ik sluit niet uit dat hij zijn steun aan de Navo intrekt, waarna Rusland zonder een schot te lossen zijn wil aan de Europese Navo-landen kan opleggen. Ook een vorm van vrede.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden