Afscheiding Kosovo bezorgt EU hoofdbrekens

(Novum/Ap) - Ondanks de woede van Servië en dreigementen van Rusland staat het zo goed als vast dat de Servische provincie Kosovo zich zondag onafhankelijk zal verklaren. Omdat de grote lidstaten van de EU hun steun daarvoor hebben uitgesproken bestaat de indruk dat de EU hierover eensgezind is, maar dat klopt niet.

Met name Cyprus, Spanje en Roemenië zijn fel tegen de afscheiding van Kosovo en het is de vraag of Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Italië deze landen voor het hoofd zullen willen stoten door de onafhankelijkheid van Kosovo maandag op een vergadering van de ministers van buitenlandse zaken te erkennen. Volgens een EU-ambtenaar ligt het meest voor de hand dat er maandag een verklaring komt waarin de EU zegt kennis te hebben genomen van de door Kosovo gedane stap en vaststelt dat een aantal EU-staten in eigen land stappen zal zetten om diplomatieke betrekkingen met Kosovo aan te gaan.

Ook zo'n vrij neutrale uitspraak kan de tegenstanders echter te ver gaan, omdat ze daarmee de indruk van instemming kunnen wekken. Cyprus vreest dat onafhankelijkheid van Kosovo de deur open zal zetten voor internationale erkenning van het door Turkije bezette noorden van het eiland. De Spaanse regering heeft met eigen afscheidingsbewegingen te maken en kan zich met oog op de parlementsverkiezingen van 9 maart weinig permitteren. Roemenië is op de hand van Servië, waar het aan grenst en het orthodoxe geloof mee deelt.

De grote EU-landen zijn vastbesloten. De Franse president Nicolas Sarkozy zei in december zelfs dat Servië wat hem betreft pas tot de EU zal mogen toetreden als het Kosovo erkent. Misschien dat veel kleine landen onder die druk overstag gaan, maar naar verluidt is het vooral voor Cyprus ondenkbaar om Kosovo te erkennen. En dat kan in de toekomst veel problemen opleveren. Zo zal de EU moeilijk overeenkomsten met Kosovo kunnen sluiten als een van haar lidstaten dat land niet erkent.

De EU heeft de afgelopen twee weken laten zien uiterst behendig met de juridische haken en ogen rond Kosovo om te kunnen gaan. Zo werd al min of meer besloten tot het sturen van een uitgebreide EU-missie naar Kosovo, al zijn daar op grond van het internationale recht allerlei bedenkingen tegen in te brengen. Goedkeuring van VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon wordt al niet meer nodig gevonden. "Er is weliswaar geen expliciete verklaring afgegeven, maar hij heeft ook geen rood licht gegeven", zei een hooggeplaatste diplomaat.

De missie bestaat uit 1.800 politiemensen, rechters, officieren van justitie en andere deskundigen die Kosovo moeten helpen een rechtsstaat op te bouwen. Anders dan bij voorgaande stabilisatiemissies van de EU zullen de buitenlanders in Kosovo niet alleen adviserende, maar ook uitvoerende taken krijgen. Zo zullen ongeveer zevenhonderd van de politiemensen worden ingezet voor gewone politiediensten, bijvoorbeeld bij demonstraties. Ook de rechters zullen niet alleen achter de schermen werken, maar samen met de Kosovaren rechtspreken, aldus een EU-medewerker. Het hoogste gezag in Kosovo komt voorlopig te berusten bij het hoofd van de EU-missie, de Nederlander Peter Feith.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden