Afscheid van Willy Wortel met fenomenale techniek

Liefhebber Jan Maarten Heideman rijdt laatste marathon

Als Jan Maarten Heideman zaterdagavond laat vertelt over zijn laatste meters als schaatser, wordt zijn relaas pardoes onderbroken. Een volwassen man vliegt hem om de hals. "Bedankt voor al die mooie jaren", zegt hij ontroerd. "Ik heb van je genoten."

Heideman (42) ondergaat het uiterlijk onbewogen. Hij staat bekend als een koele kikker. Iemand die liever zijn schaatsen laat spreken. En dat deed hij, ruim twintig jaar lang. De routinier, nog altijd recordhouder met 77 zeges op kunstijs, nam zaterdag afscheid tijdens de finale van de KNSB Marathon Cup in Alkmaar, een wedstrijd die gewonnen werd door Arjan Stroetinga. "Mag ik uw applaus voor een gróót kampioen", galmde er door de vernieuwde ijsbaan De Meent.

Heideman wordt alom geprezen in het marathonschaatsen. "Behalve dat hij natuurlijk een icoon voor de sport is, is hij ook belangrijk geweest voor allerlei innovaties in onze sport", meent Arnold Stam, die de beste was in de 'goud-van-oudmarathon', een wedstrijd voor gestopte A-rijders. "Jan Maarten heeft zich altijd bezig gehouden met vernieuwing. Daar hebben we uiteindelijk allemaal van geprofiteerd." Heideman vergaarde er zijn bijnaam mee, Willy Wortel. Zo bedacht hij de wisselschaats, waardoor je altijd verzekerd bent van scherpe ijzers, en het haaienvinnenpak, dat hem meer snelheid moest geven op de baan.

Maar bovenal was hij onklopbaar in de sprint. "Als je met Jan Maarten naar de meet ging, wist je dat je sprintte voor de tweede of derde plaats", lacht Ingmar Berga, de winnaar van het eindklassement (zie kader). "Ik heb hem leren kennen als een goed mens, een rustige jongen die het beste voorheeft met zijn sport."

Dat Heideman, die de Elfstedentocht van 1997 nog reed, zo succesvol is geweest, verbaasde Arnold Stam wel eens. "Als wij met een groep schaatsers op trainingskamp waren en gingen fietsen of hardlopen, dan was Jan Maarten altijd één van de eerste die loste", herinnert hij. "Dat betekent dat hij een fenomenale techniek moet hebben gehad. Technisch was hij een geweldige schaatser."

Het leverde Heideman een ongekende erelijst op met, behalve het recordaantal zeges op kunstijs, ook vijf overwinningen in de Marathon Cup en twee keer winst in de alternatieve Elfstedentocht in Finland. Gevraagd naar zijn mooiste herinnering, refereert de rijder uit Oldebroek echter aan een heel ander moment. "Dat was toen ik een keer met mijn vrouw ging schaatsen op het Veluwemeer. Het was zo stil. De weilanden waren hard, de rietkragen bewogen niet en het ijs kraakte. Prachtig vond ik dat."

Het typeert de liefhebber in Heideman. "De schaatssport heeft mij zoveel moois gebracht", aldus de rijder van Team Haven Amsterdam. Hij dankt er tevens zijn baan als fysiotherapeut aan. Daarnaast geeft hij schaatstraining aan de jeugd. Sport is zijn eeuwige liefde. "Ik kom volgend jaar zeker kijken", zei Heideman, vlak voordat hij met zijn gezin huiswaarts trok. Hun spandoek was toen al opgeborgen. De tekst luidde: 'Heideman wordt al oud, maar blijft een schaatser van goud'.

Rel overschaduwt de wedstrijd in Alkmaar

Ingmar Berga heeft zaterdag, zonder de laatste wedstrijd van het seizoen te rijden, het eindklassement van de KNSB Marathon Cup gewonnen. De schaatser werd niet opgesteld door zijn coach, Jillert Anema, omdat hij afgelopen woensdag tijdens de marathon in Assen niet goed genoeg zijn best zou hebben gedaan. "Belachelijk", foeterde Berga, die volgend seizoen voor een ander team rijdt. Hij nam zaterdagavond in casual kleding zijn prijs in ontvangst. "Dit is een hele lage streek. Hij zet mij gewoon te kijk voor het publiek." Diverse ploeggenoten hadden aangeboden hun plek op te willen offeren voor Berga, maar Anema wilde daar niets van weten. Berga: "Dat zegt veel over hem. Ik had hier gewoon moeten rijden als kampioen. Het publiek verdient dat."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden