Afrika speelt al lang elektrisch

Ajax-voorzitter Van Praag wierp er vorige week nog een balletje over op. 'Strijden om een wereldcup zonder deelname van Afrika, Azië en Oceanië levert eigenlijk geen echte wereldcup op', zo luidde de strekking van zijn pleidooi. Tenslotte putten veel Europese teams hun kracht uit de Kanu's, Weah's en Prince Polly's die talentscouts er wegplukken.

Zoals Afrika een voetbalcontinent in hart en nieren blijkt en als zodanig serieus genomen moet worden, geldt dat ook voor de popmuziek die er vandaan komt. Net als in Europa deden zich daar de invloeden van pakweg Jimi Hendrix, de Motown Sound, Bob Marley en Michael Jackson gelden. Met dit verschil dat er in al die landen al lang een stevige lokale muziekcultuur bestond. Uit de mix van beide ontsproot een veelheid aan tintelende stijlen die hier nagenoeg genegeerd wordt .

In het Westen overheerst nog steeds het idee dat er daar hoofdzakelijk trommelaars bestaan die met rituele dansmuziek bosgeesten oproepen of bezweren. In 1984 vatte de Kameroenese popster Manu Dinbango in het Engelse blad Melody Maker dit stereotiepe beeld als volgt samen: “De meeste Westerlingen willen Afrika als een museum conserveren. Ze staan Afrikanen uitsluitend toe tam-tam te spelen omdat voor hen Afrika gelijk staat aan tam-tams, aan slangen en apen. Ze realiseren zich niet dat wij elektrisch spelen. Ik denk dat het enorm belangrijk is dat mensen weten dat er een elektrisch Afrika bestaat”, aldus Dibango.

Vreemd genoeg negeert de Westerse popwereld deze opmerking en woont ze nog steeds in 'Nostalgia', zoals af te lezen valt uit de recente hype rond de Britpop en de opnieuw losgebrande strijd tussen Stones en Beatles. Op popgebied - lees Oor, luister Radio 3, kijk MTV - is 'Globalia' nog lang niet aangebroken.

Wie zich wel een cosmopolitisch swingende Kerstman wil betonen maakt goede sier met de volgende cd's. Alle uit West-Afrika afkomstig, een hoorn des overvloeds voor pop-, soul- en blues-liefhebbers. De gouden driehoek die Senegal, Mali en Guinée met elkaar uitmaken is een eldorado voor fans van elektrificerend gitaarspel en van zangers met soul op de stembanden. De Senegalese sterren Youssou N'Dour en Baaba Maal bijvoorbeeld en zonder meer Salif Keita. Hij is een zingende albino die met twintig jaar ervaring rijpte tot een betoverend vocalist. Ervaring deed Keita op in de Railband van Bamako, het stationshuisorkest van de gelijknamige stad in Mali.

Als geen ander verbindt hij verleden en toekomst in zijn muziek. Op het album FOLON (Mango-CIDM 1108/524.149-2) met een albino-fotomodel op de cover, betoont hij zich een bruggebouwer tussen de traditionele muziek uit zijn land en de digitale wereld van nu. De kora (een harpluit) en balofoon (Westafrikaanse xylofoon) mengen zich moeiteloos in de strijd met elektrische gitaren en keyboards. Keita toornt er bovenuit met oerkracht om het even in contemplatieve of opzwepende dansnummers. Nergens is er sprake van geforceerde alleskunnerij want iedere song bezit een vanzelfsprekend naturel alsof het altijd zo geweest is.

Ook een pakkende nieuwe versie van 'Mandjou', een imposant episch lied uit Keita's Rail Band-periode, ontbreekt niet. Het origineel is te vinden op THE MANSA OF MALI.... A RETROSPECTIVE ((Mango-CIDM 1107, 522075-2) dat tegelijkertijd verscheen. Deze compilatie-plaat geeft in vogelvlucht een fraaie samenvatting van Keita's kunnen door de jaren heen.

Geduchte concurrentie komt van de uit het niets verschenen debutant Habib Koite. Op MOSU KO (RFI-CD 001) imponeert deze Malinese zanger/gitarist met eenzelfde opwindende melange van traditie en moderniteit. Jachtige gitaar-patronen omstuwen Koite's kristallen stem in songs met even hoge hit- als dance-potentie. Hij blijft 'cool'; zelfs in ballads vol melancholie drukt Koite zijn stempel als belofte voor de toekomst.

Ook voor talentscouts op zoek naar zangeressen van eenzelfde goalgetters-kaliber, biedt de gouden driehoek een mer à boire. De platen van Mali's toptalent Oumou Sangare (Mousolou-World Circuit, WCD 021) kun je blind aanschaffen. Landgenote Adama Diabate treedt in haar voetsporen. Haar klare rauwe stem lijkt op JAKE BAYE (Stern's- STCD 1062) zo van het dorre platteland geplukt. Kabbelend spelende traditionele snaarinstrumenten wiegen je in een roes. Diabate's onweerstaanbare zang drukt haar Amerikaanse collega's Maria Carey en Whitney Houston in de rol van kruimeldievegges die plastic als echt slijten. Als voetbalnatie heeft Mali dan nog niet de de wereldcup verdiend, op muziekgebied had ze allang in de prijzen moeten vallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden