Afrika hunkert naar Bollywood in het Frans, Portugees of Swahili

filmindustrie | In Kenia is het nasynchroniseren van populaire films uit India in trek. 'Een nieuwe stap in de Afrikaanse Renaissance.'

ILONA EVELEENS

Op gehaaste toon geeft een Indiase vrouw in een film het personeel opdracht haar nieuwe sari te brengen. "Funmi no sari titun yen", zegt ze in het Yoruba, de meest gesproken taal in Nigeria. Op een andere monitor zegt dezelfde vrouw in Swahili, de lingua franca in een deel van Oost-Afrika: "Nipe ile sari mpya". Films uit Bollywood, de Indiase versie van Hollywood, moeten gesproken in de meest gangbare talen in Afrika het continent gaan veroveren.

"We zijn in de afgelopen jaren overspoeld met Nigeriaanse films waaraan velen verslaafd zijn geraakt. Maar het is tijd voor verandering. De Indiase films zijn goed. Er zit van alles in: liefde, geweld, spanning, muziek en dans", merkt Zita Moises op. De Mozambikaanse studeert in Kenia. Ze verdient bij door haar stem te lenen voor voice-overs van Indiase films in het Portugees, de taal die onder meer in Mozambique en Angola wordt gesproken.

Ze zit samen met vier anderen in een kleine studio van het Keniaanse productiebedrijf African voices dubbing company (AVDC) in de hoofdstad Nairobi. Er is net genoeg ruimte voor een paar stoelen en de mengtafel. Op het computerscherm staat de vertaling evenals het filmfragment waarvoor ze de tekst moet inspreken. "Het is best lastig want mijn tekst moet precies passen in de tijd dat haar mond beweegt. Bovendien moet je gevoel leggen in de stem. Eigenlijk ben ik een gezichtsloze actrice", zegt Moises met een brede lach.

Nollywood, de naam voor de Nigeriaanse filmindustrie, is buitengewoon populair in de meeste Afrikaanse landen. Die films zijn veelal gevuld met tovenarij en gewelddadige liefdesrelaties. Er wordt voornamelijk Yoruba gesproken met Engelse ondertitels. Unesco, de VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur, schat dat nog altijd zo'n 150 miljoen Afrikanen analfabeet zijn. Tweederde van hen is vrouw.

Dat is de reden dat de Bollywoodfilms die door Star Times, een betaalde TV-zender, worden uitgezonden, hebben gekozen voor voice-overs. AVDC vertaalt de Indiase films vooralsnog alleen in het Frans, Portugees, Swahili, Yoruba en Luganda, de taal van Oeganda. Directeur Caroline Mbindyo van AVDC gelooft dat de films uit Bollywood een andere cultuur en traditie bieden in Afrika. "Het is de volgende stap in de Afrikaanse Renaissance. Eerst de trots voelen dat de eigen verhalen van het continent worden verteld zoals met Nollywood. Nu is het tijd om naar andere culturen te kijken."

Ze heeft plannen voor uitbreiding naar nog meer talen zoals Amhaars, de taal van Ethiopië, Somalisch, Lingala, een taal van Congo, en Hausa en Igbo twee andere Nigeriaanse talen. "Misschien zet het Nollywood aan het denken om die films ook van voice-overs te voorzien", merkt Mbindyo op. Het Indiase project is volgens haar een hele klus. Het grootste probleem is het vinden van mensen in Kenia die de talen beheersen. "We werken veel met studenten maar soms vliegen we medewerkers in voor een paar maanden."

Belangrijk zijn volgens haar ook de teamleiders die de vertalingen moeten controleren en hoe deze worden ingesproken. Mbindyo geeft als voorbeeld het woord Oko in Yoruba. Dat heeft maar liefst zes betekenissen: Boot, boerderij, schoffel, penis, steen en haak. Alles hangt af van de intonatie en de klemtoon. "Als zo'n woord verkeerd wordt uitgesproken, kan een film opeens een heel andere, ongewenste dimensie krijgen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden