Afrika Cup dankzij onfrisse oliedollars

Chaos alom in improviserend gastland Equatoriaal-Guinee, waar puissant rijke dictator met voetbalkaartjes strooit

Het was geen lekker begin van de Afrika Cup voor Congo-Brazzaville afgelopen weekend. Het land speelde in de openingswedstrijd gelijk tegen het nietige Equatoriaal-Guinee, dat dit jaar het Afrikaanse equivalent van het EK voetbal organiseert. Coach Claude Le Roy was woedend. Logisch dat zijn Congo traag uit de startblokken kwam, meende hij. Zijn team was op weg naar de wedstrijd een uur lang vast komen te zitten in het verkeer, in de verstikkende tropische warmte, in een bus zonder airconditioning. Eerst oververhitting en daarna in het stadion juist een verkorte warming-up.

Le Roy had nog meer klachten. Pas enkele dagen voor de start van het toernooi had zijn team een hotel weten te vinden. In de kamers bleek geen water uit de kraan te komen.

De Afrika Cup heeft de reputatie een chaotisch voetbaltoernooi te zijn. Maar de editie van dit jaar slaat alles. Niet alleen Le Roy beklaagde zich over de logistieke moeilijkheden. Menig bondscoach mopperde de laatste dagen heel wat af. Ook Alain Giresse bijvoorbeeld, coach van Senegal. "Mijn team verblijft in Mongomo", bromde hij, "een klein stadje zonder goede hotels en sportfaciliteiten. Er is slechts één trainingsveld. Het tweede ligt op een uur rijden. En op die twee velden moeten bovendien vier landenteams trainen."

Het is Equatoriaal-Guinee nauwelijks aan te rekenen. De chaos ontstond eind vorig jaar toen het beoogde gastland Marokko bekendmaakte het toernooi niet meer te willen organiseren uit angst voor ebola. De Afrikaanse voetbalkoepel CAF moest in allerijl op zoek naar een nieuwe organisator.

De puissant rijke dictator Teodoro Obiang Nguema van het oliestaatje Equatoriaal-Guinee zag wel wat in zo'n reddingsoperatie. Zijn land, gediskwalificeerd in de voorrondes, zou dan opeens weer mee mogen doen. Daarmee zou hij goede sier maken onder zijn bevolking. En de rest van Afrika zou bij hem in het krijt komen te staan. Altijd handig voor het geval de internationale druk op zijn regime weer eens aanzwelt.

Obiang Nguema is de langstzittende leider van Afrika, sinds hij in 1979 via een coup aan de macht kwam. Zijn regime wordt als één van de meest onderdrukkende en corrupte ter wereld beschouwd. De mensenrechtensituatie is erbarmelijk.

En ook al is Equatoriaal-Guinee per hoofd van de bevolking het rijkste land van heel Afrika, slechts een kleine, exorbitant rijke elite profiteert daarvan. De meerderheid van de bevolking is ondanks alle olievoorraden straatarm.

Dit alles lijkt de CAF momenteel een zorg te zijn. Obiang Nguema is haar redder, die wist te voorkomen dat zij de Afrika Cup moest afgelasten. Dat zou een blamage zijn geweest. Sinds de eerste editie in 1957 kwam zoiets nooit voor. De trotse CAF ziet daarin het bewijs dat Afrika ondanks alle moeilijkheden op het continent heus wel in staat is elke twee jaar zo'n groot sportevenement te organiseren. CAF-president Issa Hayatou zei zelfs met het nodige gevoel voor drama dat een afgelasting van de Afrika Cup "dodelijk zou zijn voor het Afrikaanse voetbal".

Dus ging het toernooi afgelopen weekend gewoon van start, met hulp van naar schatting 40 miljoen oliedollars. Al was twee maanden voorbereidingstijd natuurlijk te kort. Er bleken niet genoeg hotels. In alle haast werd in speelstad Mongomo nog een nieuwe grasmat gelegd, waarvan men slechts kan hopen dat die het houdt dit toernooi. En de vraag is of de stadions wel vol komen te zitten. Mongomo bijvoorbeeld is niet meer dan een dorp met slechts 7000 inwoners.

Om dit probleem het hoofd te bieden beloofde president Obiang Nguema vorige week uit eigen zak 40.000 kaarten te betalen voor de armste inwoners van zijn land. Mede daardoor zat het stadion in havenstad Bata (capaciteit: 35.000) tijdens de openingswedstrijd zaterdag opvallend vol.

En ach, de 30.000 euro die deze pr-stunt Obiang Nguema kostte - een kaartje is slechts 75 eurocent - kan hij missen. Zakenblad Forbes schat zijn persoonlijk vermogen op bijna een half miljard euro.

undefined

Ivoorkust en Algerije favoriet

Voetbalanalisten in Afrika hebben moeite om een topfavoriet voor de Afrika Cup aan te wijzen. Vooral omdat grootmachten Nigeria en Egypte, goed voor vier van de laatste vijf titels, zich niet hebben gekwalificeerd. Ivoorkust, met topspits Wilfried Bony, lijkt de meeste kans te hebben op de eindzege. Ook Algerije wekt verwachtingen vanwege zijn sterke optreden op het afgelopen WK voetbal. Gisteren versloeg Algerije Zuid-Afrika met 3-1. In dezelfde groep won Senegal van Ghana met 1-2. Gastland Equatoriaal-Guinee is het laagst geklasseerde land dat meedoet. Eerder werd het in de voorrondes gediskwalificeerd, omdat het een niet-speelgerechtigde speler had opgesteld. Die diskwalificatie verviel toen het land met slechts 700.000 inwoners aanbood het toernooi te organiseren, nadat Marokko hiervan afzag uit angst voor het ebola-virus. Alle spelers en coaches hebben voorafgaand aan het toernooi een ebola-test ondergaan. Van de drie door ebola getroffen Afrikaanse landen plaatste alleen Guinee zich voor het toernooi.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden