Afrika creëert de grootste interne markt ter wereld

President Edward Mnangagwa van Zimbabwe (links) spreekt met de Zuid-Afrikaanse minister van binnenlandse zaken Lindiwe Sisulu tijdens de ondertekeningsceremonie van het Afrikaanse vrijhandelsverdrag CFTA in Rwanda, woensdag. Beeld AP

55 Afrikaanse landen sluiten een groot continentaal vrijhandelsverdrag. Wel moeten ze de obstakels aan hun grenzen nog aanpakken.

Protectionisme? Handelsconflicten? Terwijl de VS en China elkaar bestoken met maatregelen en ferme taal, gebeurt in Afrika het tegenovergestelde. In Rwanda is deze week een continentaal handelsverdrag ondertekend. Het gaat om 55 landen met 1,2 miljard mensen, een markt die zich uitstrekt van Marokko tot Zuid-Afrika.

Sinds het ontstaan van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in 1995 hebben niet zoveel landen zich verenigd. Opgeteld hebben deelnemende economieën een bruto binnenlands product van 3400 miljard dollar. Ook de twee grootste Afrikaanse economieën, Nigeria en Zuid-Afrika, ondersteunen dit Continental Free Trade Agreement (CFTA).

Bij de ceremonie in Kigali waren 44 landen aanwezig. De overige elf landen zetten hun handtekening in juli. Afgesproken is dat het verdrag in werking treedt zodra 22 landen het hebben geratificeerd. Daarbij wordt het verdrag in nationale wetgeving gevat. Hiervoor zijn 180 dagen uitgetrokken.

Bij aanvang wordt 90 procent van de goederen niet langer beschermd tegen buitenlandse concurrentie. Ook de uitwisseling van diensten wordt vrijgegeven. In een latere fase komen zaken zoals intellectueel eigendom en e-commerce op tafel.

Veel te winnen

Afrikaanse landen drijven vooral handel buiten de eigen regio. Het continent kende al wel wat regionale handelsverdragen, maar veelal gaat slechts 10 procent van de export naar die buurlanden, volgens het Amerikaanse Brookings Instituut. Er valt dus veel te winnen.

Maar handel gaat niet vanzelf. Er zijn nog flink wat obstakels weg te nemen, merkte president Mahamadou Issoufou van Niger op in de Financial Times, zoals “de vertragingen aan de grens, de intensieve douaneprocedures en inspecties”. 

President Mahamadou Issoufou van Niger, leider van het CFTA-proces, ondertekent het handelsverdrag Continental Free Trade Area (CFTA) in de Rwandese hoofdstad Kigali. Beeld AP

Daarbij komt nog dat niet veel Afrikaanse landen eindproducten maken waar het buurland op zit te wachten. Export naar andere continenten betreft vooral gewassen, olie en metalen. Het handelsverdrag kan leiden tot een verwerkende industrie, tot meer variatie en minder afhankelijkheid van één product.

Visioen

De ongelijkheid is groot in Afrika. Sommige landen groeien hard, zoals Rwanda of Ethiopië, andere worstelen. De economische groei van het continent bedroeg vorig jaar 3,6 procent en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank voorziet voor dit jaar 4,1 procent groei. Nog niet zoveel als de piek van 7 procent in 2012.

Is een goed functionerend handelsblok al ambitieus te noemen, ondertussen heeft de Afrikaanse Unie het visioen om een soort Afrikaanse EU te creëren, met uiteindelijk vrij verkeer van mensen en een gemeenschappelijke munt. Het handelsverdrag is de eerste stap. Als dat goed gaat, ontstaat de grootste interne markt ter wereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden