Afkomst, opleiding en religie hebben invloed op relatie met arts

uitbehandeld | 'Dat artsen de stekker er eerder zouden uittrekken bij allochtone ouderen,

Hij heeft artsen niet in een kwaad daglicht willen stellen, zei Denk-voorman Tunahan Kuzu gistermorgen. Dat zij 'er eerder de stekker uittrekken bij ouderen met een migrantenachtergrond' was onzorgvuldig geformuleerd. Veel artsen zijn dag en nacht in touw voor hun patiënten, zei hij op NPO Radio 1. Taalbarrières belemmeren de zorg voor allochtone patiënten wel degelijk, vindt Kuzu.

Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald, reageert oncoloog Onno Guicherit desgevraagd. "Want dat artsen de stekker er sneller uittrekken is baarlijke nonsens. Dat ouderen met een migrantenachtergrond niet de optimale behandeling krijgen, daar kan ik in meegaan."

Noem dat geen 'discriminatie met een groot uitroepteken', zegt Guicherit, van het Universitair Kanker Centrum van het Leidse LUMC en het Haaglanden Medisch Centrum. "Voor autochtonen uit lagere sociaal-economische groepen geldt hetzelfde." Beide hebben lage gezondheidsvaardigheden, zoals dat heet in medische kringen: ze leven minder gezond bijvoorbeeld en ze begrijpen niet goed wat de arts zegt.

De oplossing die Kuzu aandraagt - een tolk in elk ziekenhuis - vindt Guicherit onpraktisch. "In de wijken rond het Haagse Westeinde Ziekenhuis worden alleen al honderd talen gesproken." Bovendien, naast taal staat ook cultuur goede zorg soms in de weg. "Mensen die kanker zien als straf van God zullen zich minder snel laten behandelen. Tegen een straf verzet je je niet." Een arts moet het daarover hebben, maar dat kan pas als hij weet heeft van zulke zienswijzen.

Precies daarover gaf de Stichting Gezondheid Allochtonen Nederland (SGAN) al tientallen lezingen en workshops aan specialisten en verpleegkundigen. "Over religie, cultuur, de rol van familieleden", zegt Mehmet Uygun, coördinator van de stichting. Ziekenhuizen nemen de kwestie serieus, merkt hij. En terecht, vindt hij, want er komt ook onder allochtonen een ware grijze golf aan.

Ook hij vindt taal niet het enige probleem. Een zieke grootmoeder die zich laat vergezellen door haar twintigjarige kleinzoon die de taal perfect beheerst, kan nog maar het halve verhaal te horen krijgen. "Soms uit respect, soms uit angst dat grootmoeder de waarheid niet aan kan, vertaalt hij niet dat ze kanker heeft, maar hij noemt het 'een slechte ziekte'. Zijn oma denkt dat het wel meevalt en komt pas terug bij de dokter als de klachten erger worden en behandeling veel moeilijker is."

Check dus altijd of de boodschap is overgekomen, raadt hij artsen aan. En let op je woorden. "Zeg niet 'we kunnen niets meer voor u doen' als iemand is uitbehandeld. Dan worden mensen boos: 'U moet zorgen voor de juiste zorg!' Die krijgt de patiënt natuurlijk, maar medicijnen helpen niet meer. Dát moet de boodschap zijn."

Het Nederlandse slechtnieuwsgesprek is inderdaad vaak te direct, zegt Guicherit. Nuance is belangrijk. Of meebewegen. "Sondevoeding of beademing kan soms best wat langer doorgaan als mensen tijd nodig hebben om aan het idee te wennen dat de patiënt doodgaat. Niet ongelimiteerd, geen dagen. Maar een Gronings ziekenhuis doet niet anders als er nog familie uit Zeeland moet komen."

En laat patiënten niet inslapen zonder toestemming van de familie, zegt Uygun. "Artsen zeggen tegen ons: 'Maar de patiënt heeft heel veel pijn!' Dat kan, maar misschien is het voor hem belangrijk om nog een laatste vers uit de Koran te lezen. Wil hij helder blijven. Geef hem dan niet te veel morfine, want dan kan het helemaal misgaan tussen de familie en het ziekenhuis."

is baarlijke nonsens.'

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden