Afkickcentrum moet jongeren op pad helpen

GRONINGEN - Ze zijn 14 of 17, soms 12 of 13. En ze zijn verslaafd. ,,Op de hoek van elke middelbare school staat tegenwoordig wel een dealer'', zegt Peter Dijkhuis. Hij is behandelcoördinator van het Bauhuus, het enige afkickcentrum in het land voor jongeren die verslingerd zijn aan cannabis, pillen, coke, gokkasten of alcohol.

In het Bauhuus, gevestigd in een villa in de stad Groningen, is vanmiddag niemand 'thuis'. Alle bewoners zijn naar school, behalve een meisje dat 'woest' op haar kamer zit omdat haar dringend is verzocht te breken met verkeerde vrienden.

Voor verslaafde jongeren bestond lange tijd geen adequate opvang, vertellen Dijkhuis en teamleidster Coby Kootstra. In de jeugdzorg en jeugdpsychiatrie worden ze geweigerd, als blijkt dat hun grootste probleem een drugverslaving is. Daarom werd in 1987 het Bauhuus geopend. Jaren is er geëxperimenteerd met behandelmethodes. Maar onlangs is de instelling door het ministerie van VWS definitief erkend, nadat uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen was gebleken dat zo'n speciale voorziening nodig is en in de huidige opzet tot goede resultaten leidt. De instelling wordt voortaan gefinancierd.

Doel van het Bauhuus is kortgezegd de jongeren, die vaak als 'zombie' binnenkomen, er in een maand of tien toe te bewegen van drugs af te blijven, nieuwe contacten aan te knopen en weer te functioneren in de samenleving. In de eerste periode moeten ze een gewoon dag- en nachtritme terugkrijgen en kunnen ze eventueel een tijdje naar de 'ontgiftingsafdeling' van de Kuno van Dijkstichting. Vervolgens komen zaken als school, werk, gezinsgesprekken, sociale vaardigheden, lid worden van een sportclub en discussies over normen en waarden aan bod. Tot slot is er de 'losmakingsfase'.

Alleen jongeren uit de drie noordelijke provincies komen in aanmerking voor opname. Opvallend is dat er het laatste jaar meer meisjes dan jongens worden geplaatst. ,,Eerder was een meisje in de groep een uitzondering'', zegt Kootstra. Wat de oorzaak is van de kentering weten ze bij het Bauhuus niet.

De bewoners hebben heel verschillende achtergronden, en het opleidingsniveau loopt uiteen van lbo tot vwo. Wat ze wel gemeen hebben is dat het thuis niet goed ging: ze kwamen aandacht tekort of er waren spanningen, ze hebben een 'laag zelfbeeld', zijn teruggetrokken, angstig en depressief of lijden aan ADHD. Vaak hebben ze strafbare feiten gepleegd. Veel meisjes zijn seksueel misbruikt. ,,Cannabis wordt dan gebruikt als zelfmedicatie'', zegt Dijkhuis, ,,want het verdooft goed.''

Dat hasj en wiet niet verslavend zouden zijn, noemt de behandelcoördinator 'flauwekul'. Dat softdrugs 'alleen' geestelijk verslavend zouden werken, vindt hij ook onzin. ,,We zien heel heftige ontwenningsverschijnselen.''

Ook coke-verslaving komt steeds vaker voor onder jongeren. Dan zijn er nog de zware xtc-slikkers (,,wordt iets minder nu de gabbertijd voorbij is'') en de drinkers. Kootstra: ,,Er zijn kinderen die flessen Beerenburg achterover slaan''. Soms verblijft een gokverslaafde jongere in het Bauhuus. ,,Zo iemand heeft in feite dezelfde moeilijkheden, is ook in een isolement geraakt.'' De 'loserdrug' heroïne is niet in trek bij de jeugd.

Dijkhuis en Koostra noemen hun cliënten 'pseudo-zelfstandig'. ,,De ontwikkeling die normale pubers doormaken, hebben ze overgeslagen. Hier leren ze écht zelfstandig te worden, zelf verantwoordelijkheid te dragen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden