Column

Afkalven aanhang vreet aan Trump

President Donald Trump. Beeld REUTERS
President Donald Trump.Beeld REUTERS

Het was maar nauwelijks te zien, het lachje waarmee Mitch McConnell maandag zijn opmerking over president Trump inleidde. Maar het was er: "Onze nieuwe president heeft natuurlijk niet eerder in deze branche gewerkt, en had denk ik overtrokken verwachtingen van de snelheid waarmee dingen gebeuren in het democratische proces."

Het publiek van de Republikeinse fractieleider in de Senaat, de Rotary Club van Florence in zijn thuisstaat Kentucky, grinnikte mee. Maar zo veel kilometer naar het oosten, in de Trump golfclub in Bedminster, New Jersey, ging de opmerking natuurlijk niet voorbij aan de daar vakantie houdende – o nee, werkende – president. Hij sloeg terug met een tweet en vond in de dagen daarna, tussen het nadenken over een mogelijke kernoorlog met Noord-Korea door, de tijd om te suggereren dat McConnell maar moet aftreden.

(Tekst loopt door onder tweet)

Dat was voor de politieke waarnemers in de media weer een mooie kluif om te ontraadselen. Wat zou Trump er bij kunnen winnen, een van de machtigste mannen in zijn partij, en in de Amerikaanse politiek, aan te vallen? Goed, het was McConnell niet gelukt een wet door de Senaat te krijgen die Obamacare afschafte. Maar het scheelde maar één stem. En gezien de ernstige consequenties die zo'n wet zou hebben gehad in de thuisstaten van veel van zijn fractieleden, was dat al een hele prestatie. Binnen die fractie broeit geen opstand. En bij de volgende belangrijke onderwerpen die Trump wil aanpakken - belastingverlaging en een grote investering in wegen en bruggen - zal hij McConnell nodig hebben.

Maar dat lachje, dat zal iets zijn geweest dat Trump niet over zijn kant kon laten gaan. Het is al lang duidelijk dat het gedrag van de Amerikaanse president wordt gestuurd door zijn ego: hij wil bewonderd, serieus genomen en sterk gevonden worden. Rond Obamacare is dat allemaal niet gelukt en daar maakte McConnell nog een grapje over ook.

(Tekst loopt door onder video)

Daar komt bij dat een aanval op McConnell een aanval is op de elite die het in Washington al zo lang voor het zeggen heeft. De elite waar de kiezers van Trump zo'n hekel aan hebben. En dan vooral de harde kern van die kiezers, de groep die hem de Republikeinse nominatie bezorgde. Hun enthousiaste applaus is wat hem moed gaf tijdens de campagne, ook als de opiniepeilers hem geen kans gaven. Hun bijval is wat hem opvrolijkt tijdens de vele moeilijke dagen in het Witte Huis.

Alarmbellen

Maar die bijval wordt steeds minder luid. In een gemiddelde van recente serieuze peilingen staat hij nog maar bij 38 procent van de Amerikanen in de gunst, terwijl 57 procent ontevreden over hem is. Het aantal 'zeer tevreden' kiezers is van 33 naar 23 procent gegaan. Die tevredenheid vind je natuurlijk alleen bij Republikeinen. Als je alleen die groep bekijkt, steunt een meerderheid Trump nog steeds enthousiast, 59 procent. Maar in februari was het maar liefst 73 procent.

Daarmee lijkt er iets te gebeuren dat politieke waarnemers al maandenlang voorspelden, maar steeds uitbleef: de basis-aanhang van Trump raakt teleurgesteld of uitgekeken op hun president. En dat zal bij hem de alarmbellen doen rinkelen. Kritiek in de media, gemopper door Congresleden over zijn uitspraken, dat kan hem allemaal niet zoveel schelen. Een onderzoek naar zijn Russische connecties en zijn zakelijke activiteiten van de afgelopen jaren; hij kan het overleven.

Zijn positie is sterk dankzij het feit dat hij nu eenmaal president is, en dankzij een aanhang die hem in 2020, tijdens de voorverkiezingen, weer opnieuw de nominatie kan bezorgen. Zolang die aanhang enthousiast over hem is, kan niemand in Washington om Trump heen. Als die steun hem ontvalt, wordt het een ander verhaal. En dat vreet aan hem, zoals hij – omdat hij nu eenmaal zo is – aan iedereen liet weten, door het te ontkennen. "De Trump-aanhang wordt alleen maar sterker", twitterde hij eerder deze maand. "Ondanks wat verzonnen nepnieuws-peilingen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden