Afghanistan: niemand kon zich onttrekken aan beulswerk

De conclusie in het deelrapport van Buitenlandse zaken over de rol van geheime dienst in Afghanistan tijdens het communistisch bewind laat aan duidelijkheid weinig te wensen over. Klip en klaar stelt het ministerie dat geen enkele medewerker zich in die tijd kon onttrekken aan gewelddadige ondervragingen van politieke tegenstanders, martelingen en zelfs executies.

De Khad, in 1986 omgevormd tot een afzonderlijk ministerie van staatsveiligheid, Wad, had tot taak elk teken van deloyaal gedrag en anti-regeringsgezind verzet op te sporen en te elimineren. Daarbij hoefde de dienst niet over 'concrete bewijzen' te beschikken, zo lezen we in het rapport van Buitenlandse zaken. In de ondervragingscentra van de Khad/Wad werd op systematische wijze gemarteld, waarbij de meest bizarre martelmethoden werden gebruikt. De Khad was boven de wet verheven.

Werd een verdachte schuldig bevonden aan anti-regeringsgezind gedrag, dan kon de Khad hem zonder tussenkomst van de rechter om het leven brengen. Tijdens het communistisch bewind zijn tienduizenden Afghanen door de Khad ondervraagd en gemarteld op basis van ongefundeerde, anonieme beschuldigingen. Vele duizenden Afghanen kwamen hierbij om.

Loyaliteit stond hoog in het vaandel bij de geheime dienst. Bij de minste twijfel werd iemand uitgestoten en daarna vermoord. Wie promotie wilde, moest zelf vuile handen maken. Een verplicht roulatiesysteem binnen de dienst maakte het onmogelijk dat iemand alleen een logistieke functie bekleedde. Iedereen kreeg te maken met het arresteren, ondervragen, martelen en soms executeren van verdachte personen.

Khad/Wad was een elitaire organisatie, waarin alleen zeer loyale leden van de Democratische Volkspartij van Afghanistan toegang hadden. Potentiële medewerkers werden uitgebreid gescreend en op de proef gesteld. Na een intensieve training volgde een experimentele fase, waarin de kandidaat eigen familieleden moest bespieden, vrienden en kennissen laten arresteren en martelen, verdachte personen vermoorden of infiltreren in de verzetsbeweging Moedjahedien. Pas dan was men volwaardig lid van de geheime dienst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden