Afghanen in Brussel in hongerstaking tegen terugkeer

In een Brusselse kerk zijn driehonderd Afghaanse vluchtelingen nu al zes dagen in hongerstaking uit protest tegen hun komende uitwijzing. De Belgische regering zegt niets meer voor hen te kunnen doen. Maar de actievoerders gaan door.

BRUSSEL - Een vrouw die acht maanden zwanger is, maar weigert te drinken. Een moeder die haar kind van drie maanden geen borstvoeding meer kan geven omdat ze zelf is uitgedroogd. Zo'n honderd kinderen die al zes dagen geen goede maaltijd meer hebben gehad. De koppigheid van de hongerstakers begint slachtoffers te eisen.

Het beeld van de Heilige Maria kijkt deemoedig neer op het tafereel in de Heilig-Kruiskerk. Mannen liggen op matjes, hun hoofd tegen een pilaar of een biechthokje. De blikken waarmee ze naar de hoge gewelven en de gebrandschilderde ramen staren hebben een wezenloosheid die in deze omgeving, voor wie niet beter weet, gemakkelijk voor devotie zou kunnen doorgaan.

,,We zijn ooit naar België gekomen als vluchtelingen en dat zijn we nog steeds'', zegt Mohamed Nazari, de woordvoerder van de hongerstakers. ,,We willen langer blijven voor onze veiligheid.'' Sinds hun land officieel is bevrijd van het Taliban-regime worden uit heel de Europese Unie tienduizenden Afghaanse vluchtelingen gerepatrieerd. Maar de hongerstakers zeggen nog groot gevaar te lopen. ,,In Kaboel zitten Amerikaanse troepen en de VN-macht Isaf. Maar hoe verder weg van de hoofdstad, hoe groter het machtsvacuüm'', zegt Nazari. ,,De Taliban bepaalt er nog gewoon wat er gebeurt, en elke lokale legercommandant is een regering op zichzelf.''

De laatste rapporten van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn niet echt geruststellend. Maar de landen van de EU hebben hun koers al bepaald. Tienduizenden Afghanen die het Taliban-regime in de afgelopen jaren ontvluchtten worden in de komende periode teruggestuurd. Frankrijk en Groot-Brittannië zijn al begonnen met de repatriëring. Twaalfhonderd in België verblijvende Afghanen zouden vanaf september op het vliegtuig worden gezet. Elfhonderd deden een asielaanvraag, maar twee derde daarvan werd per omgaande geweigerd. Om beroep mogelijk te maken heeft de Belgische regering het tijdstip voor achthonderd Afghanen uitgesteld tot februari volgend jaar en voor gezinnen met kinderen tot het einde van het schooljaar in 2004.

Een collectieve regeling is uitgesloten, zegt minister Patrick Dewael van binnenlandse zaken. ,,Ik hoop dat men beseft dat de actie zinloos is. In een democratische rechtsstaat is een hongerstaking niet aanvaardbaar.'' Dewael speelde het gisteren bewust hard, in de hoop dat de hongerstakers zouden opgeven. Maar het tegendeel is waar. Evelyne van Lancker, verpleegster in de provisorische ziekenboeg van het Rode Kruis, is er in de afgelopen dagen van overtuigd geraakt dat de mensen willen doorgaan tot het bittere einde.

,,De meesten willen nu in elk geval weer drinken'', zegt Van Lancker. ,,Ik heb gezegd: niet drinken is geen oplossing, want dan kun je ook niet praten. Maar twintig mensen blijven weigeren, waaronder een vrouw die al acht maanden zwanger is en een vrouw die haar kind van drie maanden geen borstvoeding meer kan geven. Heel gevaarlijk, maar we kunnen er niets aan doen.'' Een ander verhaal zijn de vele kinderen die met blote voeten rondrennen over de stenen vloer. Ze krijgen eten, maar zijn daarvoor afhankelijk van wat sympathisanten komen brengen. ,,Ze leven dus op brood, koeken en snoep, maar ze hebben maar één keer een warme maaltijd gehad van mensen die rijst kwamen brengen'', zegt Van Lancker. ,,En alles komt op de vrouwen neer. Die mannen, die liggen daar maar.''

De Heilig-Kruiskerk werd hun schuilplaats omdat het een van de laatste kerken in Brussel is die nog dag en nacht open is. De kinderen komen overal, behalve bij het altaar in het hart van de kerk. Dat heeft de pastoor bedongen, zoals hij ook hoe dan ook zijn eucharistievieringen houdt. En zo keken de hongerstakers, zelf moslims, afgelopen zondag vanaf hun matjes toe hoe de Brusselaars de mis vierden. Voorlopig zijn ze nog niet weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden