Advocaten van terreurverdachten vrezen de VS niet meer in te komen

Rechtbanktekening van een proces tegen een Franse terreurverdachte. Beeld ANP

Twee advocaten van verdachten in een grote terreurzaak stoppen met de verdediging van hun cliënt, meldt de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA). Zij zijn bang dat ze geen visum voor de Verenigde Staten meer krijgen als ze doorgaan met deze cliënten. 

De NVSA is ‘zeer verontrust over deze ontwikkeling’. De verdediging van de verdachten wordt overgenomen door een kantoorgenoot van de twee, Serge Weening, maakte het kantoor gisteren bekend. Het is juist Weening die vorige maand te horen kreeg Amerika niet in te mogen. Hij boekte met zijn vriendin een reis naar Miami. Zijn vriendin kreeg direct een visum, maar hij werd geweigerd. Daarop voerde hij een gesprek op het consulaat, maar zonder resultaat.

Weening kreeg sterk de indruk dat zijn verdediging van terreurverdachten de reden van de weigering is, meldde hij. Hij staat daarin niet alleen. Ook strafpleiter André Sebregts uit Rotterdam is de toegang tot de VS geweigerd. Gistermiddag meldde zich een derde advocaat bij de NVSA, van wie de naam niet bekend is.

Eenzijdig

Jeroen Soeteman, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), is bezorgd. Belgische strafpleiters kregen al eerder geen visum voor de VS, vertelt hij. “Dat twee Nederlandse advocaten nu zelfs met de verdediging stoppen, daar schrik ik heel erg van. Strafrechtadvocaten spelen een belangrijke rol in de rechtsstaat. Als je onze rol weghaalt wordt een proces tegen een verdachte heel eenzijdig.”

Het is volgens hem aan de verantwoordelijke minister om in gesprek te gaan met de Amerikaanse ambassadeur. “Wij krijgen namelijk zelf niet te horen: ja, het is de link met terreurverdachten die maakt dat je Amerika niet meer in komt. Als de VS dit toegeven moet onze  reactie duidelijk zijn: stop ermee.” Minister Blok van buitenlandse zaken meldde gisteravond dat hij inderdaad om opheldering gaat vragen bij de VS.

Ook Johan Rijlaarsdam, deken van de Orde van Advocaten, noemde onlangs in een blog met de kop ‘Acces denied’, toegang geweigerd, de ontwikkeling dat advocaten visa wordt geweigerd ‘verontrustend’. Rijlaarsdam: “Net als een arts, die de patiënt op de operatietafel helpt, ongeacht of diegene iets op zijn kerfstok heeft, helpt een advocaat zijn cliënt in het ingewikkelde strafproces. De wet geldt voor iedereen, ook voor verdachten. Dat een land op deze wijze advocaten buiten de grenzen probeert te houden, is ontoelaatbaar.”

Rijlaarsdam meldt inmiddels in contact te staan over de kwestie met het ministerie van justitie en veiligheid. En hij is dezer dagen op een groot juristencongres in Berlijn waar hij aandacht voor het probleem zal vragen. “Het lijkt mij van groot belang dat we als Europese balie aan de VS laten zien dat dit niet door de beugel kan. Er is duidelijk een grens overschreden.“

Geheimhoudingsplicht

Soeteman van de NVSA sluit zich daarbij aan. Hij noemt de Amerikaanse verdenking van advocaten ‘geen reëel verhaal’. “Advocaten hebben geheimhoudingsplicht. De kans dat zij bijvoorbeeld aan een terreurcel in Miami informatie zouden doorspelen voor hun cliënt, lijkt mij nul. Ik denk eerder dat de VS hopen dat advocaten deze verdachten niet meer bijstaan, zodat ze zonder eerlijk proces opgesloten kunnen worden.”

Hij vraagt zich af hoe de Amerikanen aan hun informatie komen. “Hoe weten de VS wie advocaten zijn van terreurverdachten, komt dat via Nederlandse autoriteiten? Er wordt over en weer veel informatie uitgewisseld door inlichtingendiensten. Het lijkt me belangrijk uit te zoeken of die informatie niet misbruikt wordt op deze manier.”

Advocaat Bart Nooitgedacht, ook advocaat van terreurverdachten, heeft het zelf niet meegemaakt. “Ik heb niet zo’n band met Amerika, ben er al jaren niet geweest, dus heb het niet aan de hand gehad.” Dat dit collega’s nu overkomt, is voor hem zeker geen reden om te stoppen met de verdediging van terreurverdachten, zegt hij. “Maar ieder moet zijn eigen afweging maken, ik kan me voorstellen dat het anders is als je er familie hebt wonen en je er vanwege je beroepsuitoefening niet meer inkomt. Dat speelt bij mij niet.”

Hij noemt het ‘unheimisch’ als advocaten gediscrimineerd worden om hun cliënten. “Het is totaal gestoord dat dit in een rechtsstaat kan. Dit is geheel in strijd met de mensenrechten en het recht op rechtsbijstand voor een ieder. Advocaten worden zo gecriminaliseerd, dat kan echt niet.”

Lees ook: 

Justitie denkt ‘net genoeg’ bewijs te hebben tegen vrouwelijke Syriëganger 

Bewijzen dat terugkeerders uit IS-gebied in het kalifaat zijn geweest is lastig, toont de rechtszaak van Yousra L

Een reconstructie van de mensen en instanties met wie terreurverdachte Hardi N. te maken kreeg

Voor terreurverdachten heeft Nederland een hele rits maatregelen opgetuigd om ze op het juiste pad te krijgen. Een reconstructie aan de hand van de mensen en instanties met wie een verdachte te maken kreeg. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden