Advocaten luiden noodklok: situatie veel asielzoekers is nijpend

Een actie van VluchtelingenWerk Nederland eerder deze zomer om aandacht te vragen voor alle mensen die moesten vluchten om hun leven te redden. Beeld ANP
Een actie van VluchtelingenWerk Nederland eerder deze zomer om aandacht te vragen voor alle mensen die moesten vluchten om hun leven te redden.Beeld ANP

De Vereniging Asieladvocaten en -juristen Nederland (VAJN) richt een werkgroep op om de psychische nood onder asielzoekers terug te dringen en onder de aandacht te brengen.

Rob Pietersen

"Er lopen zoveel wrakken van mensen rond. Ik hoor elke dag wel iets over zelfmoordplannen of pogingen daartoe", zegt asieladvocate Alie Westerhuis.

Een asielzoeker in het Limburgse Echt heeft dinsdag een zelfmoordpoging gedaan door zich in brand te steken. "Nu is het in Echt... Ik ben al een tijdje bang voor een berichtje uit Vught. Dat mijn cliënt iets dergelijks heeft gedaan", verzucht advocate Westerhuis uit Drachten.

Zelfmoordpogingen in doofpot

Westerhuis heeft het idee dat veel zelfmoordpogingen de doofpot ingaan. De psychische situatie van veel asielzoekers is zó nijpend, zegt ze. "Er zijn zoveel mensen in paniek, ik heb wanhopige cliënten die de hele dag huilen, die echt helemaal kapot zijn. Ik ken een meisje dat zich probeerde op te hangen in een voetbaldoel.

"Er zitten al veel asielzoekers gedwongen in de bopz-opname (bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen -red.) omdat ze een gevaar voor zichzelf of voor hun omgeving zijn. Voor anderen zullen de problemen nog groter worden als ze in de illegaliteit belanden. Met een groep verontruste advocaten willen we een vuist maken, er moet echt iets gebeuren."

Gemiddeld veertig pogingen per jaar
Volgens minister Gerd Leers hebben sinds 2002 in totaal veertig asielzoekers in de opvangcentra zelfmoord gepleegd. Jaarlijks zijn er, zo liet hij de Tweede Kamer in juni weten, gemiddeld veertig pogingen.

De VAJN verwacht dat dat er veel meer worden. Westerhuis: "Er zijn asielzoekers die om wat voor reden dan ook net buiten het generaal pardon vielen, maar die nog lang de hoop hebben gehad dat ze zouden mogen blijven. Die mensen zijn hier al tien jaar en hebben hier kinderen gekregen. Die groep beseft nu hoe uitzichtloos het is.

Minister Leers gaat, naar aanleiding van de zaak rond Sahar, uitzonderingen maken voor verwesterde Afghaanse meisjes. Maar er zijn ook heel veel gezinnen uit andere landen die niet terug durven. Die zichzelf liever iets aandoen, dan zich te laten terugsturen."

De asielzoeker die zich dinsdag in het azc van Echt in brand stak, ligt zwaargewond in het brandwondencentrum in het Duitse Aken. Hij wordt daar slapend gehouden. "Zijn toestand is stabiel, maar nog steeds zorgwekkend", aldus een woordvoerder van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De man is van Afrikaanse afkomst, het COA doet geen mededelingen over zijn nationaliteit, hoe oud hij is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden