Advocaten en hun gewetensweeffout

We kennen hen als stoere strafpleiters in grote zaken als Ferdi E. en Holleeder, maar twee tv-series laten nu de menselijke kant van onze topadvocaten zien. In ’Dokument’ (NCRV) konden we twee maandagen lang Wim en Hans Anker volgen, strafpleiters te Akkrum. Het aardige van het tweeluik is dat de nadruk niet ligt op beroemde cliënten, waarover de kranten vol hebben gestaan, maar juist op de onbekendere, die voor de kijker nieuw zijn. Een exhibitionist die een woning is binnengedrongen, een van moord verdachte Italiaan en ene Theo H. die 48 jaar tbs achter de rug heeft.

Wat opvalt is de enorme betrokkenheid van de gebroeders bij ook die ’kleinere’, anonieme zaken. Wanneer de Italiaan wordt vrijgesproken, viert Wim Anker dat in de kroeg. „Van levenslang naar vrijspraak!” Met Theo H., een veroordeelde pedofiel, heeft hij na al die jaren een persoonlijke band opgebouwd. Anker vraagt hem schlager-cd’s voor het Oktoberfest dat hij naar Akkrum wil halen. Dat Anker zijn cliënt nog steeds niet in een GGZ-instelling heeft kunnen krijgen, wijt hij aan de angst en verharding in de samenleving. „Ik ben het hele land door geweest voor Theo, van Delfzijl tot Maastricht, maar kom geen stap verder.”

Zijn gevecht met de politiek om levenslang na twintig jaar opnieuw te laten toetsen, heeft evenmin resultaat. Om zich psychisch staande te kunnen houden heeft Wim Anker professionele hulp gezocht. „Mijn broer Hans zegt wel eens: ’Jij moet weer heling en diefstal van konijnen gaan doen’.”

Ook ’Kijken in de ziel’ (NTR) toont de dilemma’s van de strafrecht-advocatuur. Coen Verbraak stelt de vragen van de kijker: wil je van tevoren weten of de dader het heeft gedaan, wie verdedig je wel en wie niet, en moet een advocaat ook niet de maatschappij beschermen? De antwoorden zijn onthutsend.

Zo vertelt Theo Hiddema dat toen een cliënt werd vrijgesproken van wie hij wist dat er schuld was, hij toch als een tevreden man de zitting verliet. Zijn verklaring dat ’dit vak leidt tot weeffoutjes in het geweten’ zal nog jaren worden geciteerd. Peter Plasman gaat in zo’n geval met een dubbel gevoel naar huis. „Je bent niet blij dat de moordenaar weer vrijloopt, maar zo’n vrijspraak is ook de rechtsstaat in optima forma: alleen veroordelen als er geen enkele twijfel is aan het bewijs.”

Het omgekeerde komt ook voor: onschuldigen die worden opgesloten. Benedicte Ficq maakte het mee met een Marokkaanse jongen, die de schuld van zijn broer op zich nam. Hij werd veroordeeld tot twee jaar cel. Ficq wist van het bedrog en moest zwijgen, vond ze. Op zo’n moment blijf je als kijker in verwarring achter.

Dit is de beste serie ’Kijken in de ziel’ die Verbraak heeft gemaakt. Dat ligt niet alleen aan zijn scherpe vragen en persoonlijke charme, maar ook aan een beroepsgroep die, anders dan de voetbaltrainers uit de vorige reeks, gewend is in het openbaar in klinkende taal te spreken. Zoals Gerard Spong: „Ik ben geen Jezus, maar slechts advocaat.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden