Adviesbureaus akkoord met milieuheffing op vlees

(Novum) - Op vlees komt mogelijk een milieuheffing van 85 cent per kilo. Het Centraal Planbureau (CPB) en het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP), twee belangrijke adviesorganen van de regering, stemmen in met de plannen van het burgerinitiatief 'Stop fout vlees'. Wel kan een heffing alleen 'stapje voor stapje' worden ingevoerd. CPB en MNP hebben de uitkomsten van de doorrekeningen woensdag aan de Tweede Kamer gepresenteerd.

De heffing is uitvoerbaar, maar brengt wel een enorme administratieve rompslomp en fiscaal-juridische complicaties met zich mee, concluderen de adviesorganisaties. Een biologisch kippetje verdient nu eenmaal een minder hoge heffing dan een bio-industriekip. Ook worden problemen in de uitvoering verwacht. Zo wordt vlees gemengd met allerlei andere producten, bijvoorbeeld in babyvoeding,waardoor lastig te bepalen valt waarop de heffing van toepassing is.

Volgens land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland zijn de gevolgen van het burgerinitiatief desastreus voor de werkgelegenheid in de veehouderij. Er gaan vijftienduizend arbeidsplaatsen verloren en de inkomens dalen dramatisch, stelt LTO. Volgens de organisatie slaat Milieudefensie met het initiatief de plank mis en spiegelt de vereniging 'Nederland luchtkastelen voor'. "Milieudefensie wil niet kijken naar marktwerking en wendt zich af van de economische werkelijkheid."

De adviesbureaus zijn kritisch over een ander onderdeel van het plan van Milieudefensie en Jongeren Milieu Actief (JMA). Boeren ontvangen in de plannen van de milieuorganisaties toeslagen voor milieukwaliteit en dierenwelzijn die worden gefinancierd uit de toeslagen. Die subsidie zou een oneerlijk voordeel zijn voor de boeren en dus in strijd met Europese regels.

De maatregel zou zo'n 660 miljoen euro opleveren. Hiermee kunnen de uitgaven grofweg worden gedekt, becijferden de organisaties. Die verwachten wel dat een aantal agrarische bedrijven moeite krijgt om de benodigde 'forse' investeringen te doen. De kostprijs van vlees gaat omhoog, dus veel is afhankelijk van de bereidheid van consumenten hun koopgedrag te veranderen.

De uitstoot van stoffen als ammoniak en nitraat fors af en het effect op de hoeveelheid geconsumeerd vlees is beperkt, zo blijkt uit de doorrekening. In een periode van tien tot twaalf jaar zou het aantal boerenbedrijven als gevolg van de maatregel grofweg halveren. Zo'n vijftienduizend banen staan op de tocht.

SP, PVV en PvdA staan achter de intenties van het plan, maar dat betekent niet dat ze de vleesheffing steunen. SP'er Krista van Velzen en PVV'er Dion Graus gaven aan dat het principe van een heffing niet werkt. Volgens Van Velzen moet de intensieve veehouderij onderdeel worden van het klimaatbeleid. Het is nu aan de Tweede Kamer met goede voorstellen te komen om de vleessector gezond te maken, vindt zij.

GroenLinks en de Partij voor de Dieren positioneren zich achter het voorstel, hoewel ook zij kritisch zijn. ChristenUnie, VVD, CDA en SGP zijn sceptisch over de heffing, onder meer omdat deze niet goed zou uitpakken voor boeren. Na het herfstreces debatteert de Kamer over het onderwerp.

Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) ziet niets in de voorgestelde milieuheffing op vlees. "De kassa van de supermarkt is geen belastingloket." Het CBL voorziet een 'enorme' administratielast, die supermarktbranche tientallen miljoenen euro's zou gaan kosten. De brancheorganisatie pleit ervoor dat de btw op biologische en 'eerlijke' producten, groenten, fruit en producten met een gezondheidslogo naar nul wordt gebracht.

Milieudefensie reageert tevreden op de conclusie van de planbureaus en is blij dat ook deze vinden dat uitvoering van het plan leidt tot minder milieuvervuiling en meer dierenwelzijn. De organisatie wijst op onderzoek van het Landbouw Economisch Instituut, waaruit blijkt dat gerichte compensatie voor boeren ondanks de internationale handelsregels wel mogelijk is. Campagneleider Wouter van Eck stelt dat Milieudefensie en JMA niet meer willen uitgaan van verouderde tegenstellingen. "Laten we kijken hoe we samen dierenwelzijn en milieukwaliteit kunnen verbeteren én de neergang van het aantal boerenbedrijven kunnen stoppen."

Ruim honderdduizend mensen zetten hun handtekening om het burgerinitiatief op de politieke agenda te krijgen. In april stemde de Kamer in met behandeling van het voorstel. Het was voor het eerst dat een voorstel direct uit de samenleving op de politieke agenda terechtkwam.

Milieudefensie en JMA willen bereiken dat de Tweede Kamer kiest voor duurzame veehouderij zonder dierenleed, milieuvervuiling en import van veevoersoja die ten koste gaat van het Amazonewoud. Door de plannen moet het aantal varkens en kippen worden gehalveerd, zonder dat dit ten koste gaat van het aantal boerenbedrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden