Advies voor Harbers’ opvolger: nieuwe wetten en regels maken de asielprocedure niet sneller

Nieuwe wetten en nieuw beleid helpen niet om de asielprocedure sneller te maken. Wat wel helpt: de wachttijden terugdringen en meteen bovenop complexe zaken gaan zitten. Dat zeggen experts naar aanleiding van het drama-met-goede-afloop rond Lili en Howick.

Sinds deze uit Armenië afkomstige kinderen toch in Nederland mochten blijven, ziet de asielwereld er alweer iets anders uit. Er kwam begin dit jaar een zwaarbevochten pardon voor honderden andere ‘gewortelde’ kinderen. Het genade-oordeel, waarmee bewindspersonen aan het eind van een asielprocedure toch met de hand over het hart konden strijken, verdween. 

De staatssecretaris van asiel verdween zelf ook. Mark Harbers struikelde over onhandig gepresenteerde cijfers over criminaliteit onder asielzoekers. Voor hem kan nu elk moment een opvolger komen uit VVD-hoek.

Binnen drie jaar

De commissie onder leiding van topambtenaar Richard van Zwol deed ook onderzoek naar de feiten. Slechts 4 procent van de vreemdelingen zit langer dan vijf jaar in de asielopvang. Negen op de tien zijn daar binnen drie jaar weer uit. Van Zwol is realistisch: “Er zullen altijd afgewezen asielzoekers in Nederland blijven. Daar helpt geen wet of regelgeving tegen, hoe goed ingericht en hoe goed georganiseerd ook.” 

Vandaar de kern van het advies: investeer in een zorgvuldige behandeling van de eerste aanvraag en pak zo de wachttijden aan, die vaak het voorgeschreven halfjaar overschrijden. Dat klinkt logisch, maar de praktijk is weerbarstig. De IND kampt nog altijd met een groot personeelstekort.

Vluchtelingenorganisaties reageren positief op het advies. Vluchtelingenwerk Nederland noemt het ‘een heldere opdracht voor de nieuwe staatssecretaris’. Wel zijn er zorgen over de capaciteit van de IND. “Asielzoekers zitten niet alleen ontzettend lang in onzekerheid, ook raken de azc’s overvol en loopt de integratie een forse achterstand op.”

Rechtsbijstand

De rechtsbijstand voor asielzoekers moet behouden blijven, oordeelt de commissie. Het kabinet was van plan deze afschaffen. Oppositiepartij GroenLinks is hier blij mee. De partij werkt samen met de PvdA aan een wetsvoorstel om de belangen van asielkinderen beter in de wet te verankeren. 

Kamerlid Joël Voordewind van regeringspartij ChristenUnie noemt het ‘waardevolle aanbevelingen’. Hij hecht ook aan een goede invoering van de nieuwe ‘schrijnendheidstoets’ aan het begin van de asielprocedure. Die is bedacht als vervanging van het genade-oordeel van de bewindspersoon. Of alle adviezen worden overgenomen is straks aan de opvolger van Harbers.

Lees ook: 

Het aftreden van staatssecretaris Harbers is een zware dreun voor de VVD

Staatssecretaris Harbers stapte op omdat hij de Kamer verkeerd informeerde over criminaliteit onder asielzoekers. Deze week komt er een opvolger, is de verwachting. 

Van de beloofde snelle asielprocedure komt niets terecht: ‘Het is bühnepolitiek’

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) kan pas over twee jaar alle asielverzoeken weer op tijd behandelen. En voor het beter wordt, wordt het eerst slechter

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden