Advies volledig afgekraakt 'Rapport minderheden leidt tot onaanvaardbare tweedeling'

AMSTERDAM - Het beleidsadvies over minderheden van de professoren A. van der Zwan en H. B. Entzinger leidt tot een onaanvaardbare tweedeling in de samenleving. Bovendien belanden nieuwkomers in een 'sociaal-economisch ghetto' waar ze nooit meer uitkomen.

Dat is de scherpe kritiek van het Nederlands centrum buitenlanders (NCB) op dit advies, dat gisteren is gepubliceerd. Van der Zwan en Entzinger stellen een 'inburgeringstraject' voor, dat alle nieuwkomers verplicht tot arbeid en scholing. Zij pleiten voor een concessiestelsel, waardoor werkgevers goedkoper en met vrijstelling van allerlei regels (zoals betaling van het wettelijk minimumloon) kunnen produceren.

NCB-directeur I. Akel is woedend over de toonzetting van het rapport, dat de komende vier jaar een leidraad wordt voor het minderhedenbeleid van het nieuwe kabinet. “Behalve dat de heren hun analyses baseren op cijfers die drie jaar oud zijn, schetsen ze ook een eenzijdig beeld van nieuwkomers. Die zijn alleen maar laag geschoold, ongemotiveerd, hebben een slechte gezondheid en presteren alleen onder dwang.”

Het NCB, aldus Akel, dringt al tien jaar aan op een goede opvang voor nieuwkomers: “Pas sinds drie jaar zijn er bureau's voor nieuwkomers gekomen, en eind vorig jaar heeft het kabinet er 32 miljoen voor uitgetrokken. Maar ondertussen staan er wel 14 000 mensen op de wachtlijst voor Nederlandse taal. Onder hen nieuwkomers, maar ook allochtonen die al langer in Nederland zijn.”

Dat nieuwkomers straks in ruil voor opvang aan het werk moeten binnen zo'n concessiestelsel vindt Akel uit den boze: “Het leidt tot een onaanvaardbare tweedeling. Je krijgt twee groepen: de gewone burger en de aspirant-burger. Beiden doen hetzelfde, laaggeschoold werk. De een krijgt een volledig loon, de ander krijgt loon onder het wettelijk minimum. Onder het mom van integratie wordt een ongelijkheid tussen burgers gelegitimeerd.”

Bovendien, legt Akel uit, lopen nieuwkomers straks de kans onder het inkomen te zakken, dat is vereist voor verblijf in Nederland. “Ze lopen dan de kans uitgezet te worden. En dat is volkomen in strijd met de internationele rechten op het familieleven en in het bijzonder gezinsvorming en gezinshereniging.”

De NCB-directeur wijst op een ander gevaar: “Nieuwkomers komen letterlijk terecht in een sociaal-economisch getto, waar ze nauwelijks uit kunnen komen. Want een perspectief op een betere positie op de arbeidsmarkt bieden Van der Zwan en Entzinger niet. De naai-ateliers verruilen straks simpel de illegalen voor de nieuwkomers.”

Het NCB vindt dat het rapport een wat al te simpel beeld schetst van 'Nederland luilekkerland'. Akel: “Als nieuwkomers niet of onvoldoende deelnemen aan inburgeringsprogramma's, dan biedt de huidige wet voldoende sanctiemogelijkheden. Bovendien gebeurt dat nu al: mensen die onwillig zijn, worden gekort op hun uitkering, of je nu allochtoon bent of niet.”

Akel noemt het rapport het 'zoveelste papieren voorstel' op minderhedengebied: “Vier jaar lang is er in Den Haag gediscussieerd over de Wet bevordering allochtonen. Nu is die er eindelijk en wordt de uitvoering een half jaar uitgesteld. Het ministerie van sociale zaken heeft net een stuurgroep geïnstalleerd die onwillige werkgevers zover moet krijgen, dat ze allochtonen in dienst nemen.”

“In plaats van voorstel naar voorstel te rennen, moeten we eerst maar eens die wet toepassen en naar de effecten kijken. Notabene Entzinger stond aan de wieg van die wet. Hij had moeten zeggen: 'Iets wat ik zelf heb voorgesteld, is nu gerealiseerd. Laten we kijken hoe het in de praktijk werkt'. Dat dit niet gebeurt, geeft aan hoe we in Nederland met allochtonen omgaan.”

Inhumaan

Dr. David Pinto, directeur van het Inter-cultureel instituut in Groningen, sluit zich aan bij de kritiek. Pinto is oorspronkelijk afkomstig uit Marokko en nooit te beroerd om migranten ook op hun eigen verantwoordelijkheid te wijzen. Hij typeert het advies van Entzinger en Van der Zwan als 'onuitvoerbaar, inhumaan en getuigen van negatieve discriminatie van minderheden'.

Het voorstel om nieuwkomers drie en in sommige gevallen vijf jaar te laten 'inburgeren' noemt Pinto 'een slechte zaak'. Ooit was hij zelf migrant in Israël, en daar krijgen nieuwkomers in een half jaar tijd een intense oriëntatie op de samenleving. Pinto: “Maar als je mensen drie jaar lang in een situatie van aanpassing laat zitten, dan is hun motivatie daarna wel verdwenen.”

Pinto is het met de opstellers eens dat er iets moet gebeuren om nieuwkomers beter te laten integreren. De vluchtelingen onder de nieuwkomers bijvoorbeeld zijn over het algemeen hoog opgeleid. Maar met hun kennis en opleiding wordt vaak nauwelijks iets gedaan. Pinto: “Sterker nog, ze mogen niets. Hoe is het mogelijk, dat iemand drie jaar moet wachten, voordat hij aan het werk mag?”

De zes pre-adviseurs die bij het advies betrokken zijn, waren: prof. dr. J. Hartog, dr. C. Teulings (UvA), prof. dr. T. Jaspers, dr. B. Hubeau, prof. dr. G. Engbersen (alledrie Universiteit Utrecht) en A. L. van der Stoel (VVD-Kamerlid).

Pinto: “Er is geen enkele allochtoon bij het advies betrokken. Dat neem ik hen zeer kwalijk. Dit is beledigend voor de hele allochtone bevolking. Hiermee houden Entzinger en Van der Zwan het beeld overeind: “Jullie kunnen het niet, wij moeten het voor jullie doen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden