Advies: Halveer synode PKN

Emiel Hakkenes

amsterdam – Het pleidooi klonk wel vaker, maar niet eerder zo luid en zo officieel: halveer de generale synode van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Ditmaal is het een aanbeveling van een speciale commissie die in opdracht van de PKN de protestantse kerkorde – het ’burgerlijk wetboek’ van de kerk – heeft geëvalueerd. Dat wetboek werd vastgesteld in de aanloop naar de vorming van de PKN in 2004. Er werden bepalingen in opgenomen waarin de drie fusiepartners – gereformeerden, hervormden en lutheranen – zich konden vinden.

Daarbij werd afgesproken dat er na vijf jaar bezien zou worden of alle regels die na lang onderhandelen tot stand waren gekomen, ook in de praktijk goed functioneren.

Zo is in de kerkorde onder meer bepaald uit hoeveel afgevaardigden een ’meerdere vergadering’ (regionale en landelijke bestuursorganen) dient te bestaan. Bovendien is gespecificeerd hoe de verschillende kerkelijke ambten over de afgevaardigden verdeeld dienen te zijn. De generale synode (de landelijke kerkvergadering) van de PKN, bijvoorbeeld, telt 153 leden, bestaande uit ouderlingen, diakenen en predikanten.

In de dagelijkse praktijk blijkt het echter lastig om aan zulke strakke voorschriften te voldoen. Lang niet altijd lukt het om voldoende afgevaardigden met het juiste ambt te vinden, waardoor er in de ’meerdere vergaderingen’ stoelen leeg blijven.

„De teruglopende bestuurskracht zet het functioneren van bovenplaatselijke vergaderingen en colleges onder druk”, concludeert de PKN-commissie, „en bedreigt hun kwaliteit en slagkracht.”

Daarom stelt de onderzoekscommissie voor om de omvang van de generale synode te halveren; kerkelijke regio’s zouden dan één afgevaardigde kunnen sturen in plaats van twee. Ook zou het voor synodeleden mogelijk moeten worden om hun zittingstermijn van vier jaar eenmalig te verlengen.

Een andere klacht over de voorgeschreven omvang van de synode luidt dat een vergaderkamer met meer dan honderdvijftig leden een log orgaan is dat maar traag besluiten neemt.

Voormalig PKN-voorman Bas Plaisier verzuchtte een paar jaar geleden dat hij ’eerlijk gezegd niet bijster gelukkig’ was met de werkwijze en de grootte van de synode. Sommige afgevaardigden, zei Plasier, tonen een lovenswaardige inzet, „maar ik heb de indruk dat anderen er zitten omdat er grote druk op ze is uitgeoefend. Zij knappen het werk op omdat niemand anders wilde.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden