Arbeidsmarkt

Advies: Bied ook de zzp’er scholing en sociale zekerheid

Iedereen die werkt, moet sociale bescherming krijgen, zoals pensioenopbouw en een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid. Ook flexwerkers en zelfstandigen. Dit staat in een tussenadvies voor het kabinet.

Diverse kabinetten konden de afgelopen jaren geen oplossing bedenken voor het dichten van de kloof op de arbeidsmarkt, het gapende gat tussen rechten van flexcontracten, zelfstandig ondernemers (zzp’ers) en werknemers in vaste dienst. Om de patstelling te doorbreken adviseert een commissie van deskundigen een radicaal andere organisatie van de sociale zekerheid. Iedereen die werkt moet dezelfde bescherming krijgen.

De voorzitter van de commissie, Hans Borstlap, zegt daarover in Trouw: “Er zijn veel nieuwe contractvormen naast het klassieke vaste arbeidscontract. De een heeft sociale zekerheid, de ander niet. Mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling zijn er nauwelijks.” Dat moet fundamenteel anders, constateert hij.

De commissie meent dat er sociale zekerheid moet komen voor iedereen die werkt. Het maakt niet uit of iemand in vaste dienst is bij een werkgever, een tijdelijk contract heeft of geld verdient als zzp’er. Het gaat dan vooral om de verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en de opbouw van pensioen. Daarnaast vindt de commissie dat alle mensen die werken meer mogelijkheden moeten krijgen voor de ontwikkeling van kennis en vaardigheden ‘zodat ze wendbaar blijven’.

Schade aan de economie

Verandering is dringend nodig, meent Borstlap, want het aantal werknemers met een flexcontract en het aantal zzp’ers groeit snel. Dat zij onvoldoende sociale zekerheid hebben is voor deze mensen een sociaal probleem, maar het schaadt ook de economie. “Mensen met een flexcontract en zzp’ers hebben in het algemeen minder tijd en geld om zich te blijven ontwikkelen en dat is een bedreiging voor een productieve economie.” 

Verder is het bezwaarlijk, aldus de commissie, dat zzp’ers en mensen met een flexcontract die in de problemen komen, aankloppen bij de bijstand. Een deel van deze groep heeft een laag inkomen, betaalt niet of nauwelijks belasting en draagt dus niet bij aan de opbouw van collectieve voorzieningen.

Borstlap was in de jaren tachtig adviseur van premier Lubbers. Daarna werkte hij als topambtenaar bij het ministerie van sociale zaken en was hij lid van de Raad van State. Zijn commissie van hoogleraren en andere deskundigen werkt op verzoek van minister Wouter Koolmees (sociale zaken) aan een advies dat eind dit jaar klaar moet zijn. Inmiddels is er ‘een denkrichting’. Borstlap wil daarover discussie ‘zodat er draagvlak ontstaat’ voor een nieuw idee. Dat maakt de kans groter dat er iets mee gebeurt, zegt hij.

Geen raad

De politiek weet al jaren geen raad met zzp’ers en flexcontracten. Er komen af en toe nieuwe regels, maar in grote lijnen verandert er weinig. Dat heeft vooral te maken met een verschil bij de beoordeling van de functie van een zzp’er. Liberale partijen zien deze groep vooral als echte ondernemers die een eigen verantwoordelijkheid dragen voor sociale zekerheid. Het CDA en de linkse partijen zijn geneigd om hen meer bescherming te bieden. Het kabinet vindt eigenlijk dat zzp’ers met een laag uurtarief en een langdurig contact met een bedrijf in dienst moeten worden genomen. Maar dat stuit tot nu toe op juridische en praktische bezwaren.

Borstlap adviseert het kabinet om buiten de bestaande kaders te denken. “De huidige contracten moet je loslaten. Het is beter om na te gaan wat werk waardevol maakt en wat iemand die werkt nodig heeft. Vervolgens is de vraag hoe je dat bereikt.”

Lees ook:

‘Het is raar dat we arbeidsongeschiktheid niet collectief hebben geregeld’

De sociale zekerheid moet radicaal anders. Iedereen die werkt verdient dezelfde bescherming, stelt een adviescommissie onder leiding van Hans Borstlap.

Wie overbrugt het gat tussen flex en vast?

Links wil vooral flexcontracten duurder maken, terwijl rechts knaagt aan de rechten van vaste werknemers: een probleem in wording.

Met 25 miljoen euro extra kunnen kunstenaars eerlijk worden betaald

Als we niet willen dat kunstenaars voor een habbekrats of gratis hun werk doen, heeft de cultuursector in ieder geval 25 miljoen euro per jaar extra nodig, becijferde belangenorganisatie Kunsten ‘92.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden