Adres onbekend

Het toenmalige CDA-kamerlid Ad Lansink vond tijdens de kernenergie-discussie van de jaren tachtig zijn voor- en achtertuin omgespit en volgestort met ijzeren vaten. Werk van een milieu-actiegroep die het CDA-standpunt over de opslag van nucleair afval niet zag zitten. De Nijmegenaar Lansink was destijds knap pissig over zijn vernielde rozenperkjes, maar hij nam het weer niet al te zwaar op: een kamerlid liep nu eenmaal risico thuis kiezers aan de deur te krijgen of met acties te worden geconfronteerd.

Demonstranten die tegenwoordig bij kamerleden op het huisadres aan de bel willen trekken, hebben het moeilijk. Zie maar eens uit te zoeken waar volksvertegenwoordigers wonen. Op de nieuwste lijst van de Tweede Kamer met adres- en telefoongegevens houden 88 van de 150 volksvertegenwoordigers dat geheim. Die 88 laten weten dat klachten en opmerkingen welkom zijn in de postbus van de Tweede Kamer of in hun e-mailpot. Geen straatnaam, zelfs geen woonplaats.

De nieuwe neiging tot anonimiteit houdt waarschijnlijk verband met de dreigementen na de moord op Fortuyn. Des te opvallender dat twee fractieleiders, Paul Rosenmöller en Thom de Graaf, wel met volledig adres op de lijst staan. Van de LPF-Kamerleden maakt helemaal niemand z'n huisadres openbaar. Ter vergelijking: van de vorige Tweede Kamer waren er slechts acht leden die weigerden hun woonplaats op de lijst te zetten.

De recent vertrokken CDA'er Hans Hillen maakte zich afgelopen maand in zijn column in Elsevier kwaad over dit hoge aantal kamerleden met 'adres onbekend'. Hillen begrijpt de stress na de moord van 6 mei, maar hij stelt ook nuchter vast: 'Meestal is een geheim adres geen belemmering voor iemand die kwaad wil.' Hillen ziet een kwalijke ontwikkeling. Steeds meer volksvertegenwoordigers beschouwen hun functie als een negen-tot-vijf-baan. 'In hun vrije tijd zijn ze liefst onbereikbaar.'

Een ander nadeel van adres-onbekend is dat je van veel kamerleden zelfs niet weet uit welke stad of streek ze komen. Ooit wist iedereen waar Joop en Liesbeth den Uyl woonden. Van premier Drees kende half Nederland zelfs diens huisnummer op de Haagse Beeklaan.

De tien beroemdste adressen van politici:

1 Beeklaan 502 - Drees sr

2 Buitenveldert - Den Uyl

3 Heilig Landstichting - Van Agt

4 Diever - Wiegel

5 Cornelis Schuytstraat - Bolkestein

6 Bovenweg, Bennekom - boer Koekoek

7 Dorpsweg, Hoornaar - Maarten Schakel

8 Koetshuis Huis ten Bosch - Piet de Jong

9 Wadenoyen - Ria Beckers

10 Palazzo di Pietro - Fortuyn

Van de liberaal Wiegel was hooguit de eerste jaren van zijn kamerlidmaatschap onbekend waar hij woonde. Maar sinds hij ten tijde van het kabinet-Den Uyl van de Bloemgracht in Amsterdam naar het lommerrijke Amerongen verhuisde (en enige tijd in zijn partij bekend stond als 'het lid W. te A.') heeft iedereen hem kunnen volgen. Het is zelfs niet uitgesloten dat hij in 1999 als senator een politieke crisis over het referendum veroorzaakte om de mensen in het land attent te maken op zijn verhuizing van het Friese Giekerk naar Diever. Kort na de Nacht van Wiegel poseerde hij al in De Telegraaf tussen de verhuisdozen bij zijn nieuwe woning in het Drentse.

Den Uyl is als 'doctorandus te Buitenveldert' aan zijn woonomgeving geklonken. Met Van Agt, de derde van de Grote Drie uit de jaren zeventig, gebeurde als 'de jurist van de Heilig Landstichting' hetzelfde. Toch is het niet zo dat van markante politici als vanzelf het adres bekend raakt. Van Luns wist vrijwel niemand waar hij woonde, van Piet de Jong daarentegen was ruim bekend dat hij in het Pieter Posthuis woonde, het koetshuis van Huis ten Bosch. Hij huurde dat in 1960, toen hij nog staatssecretaris van marine was en ging er pas weg in 1980, toen koningin Beatrix met haar gezin het paleis betrok en het koetshuis wilde gebruiken als beeldhouwatelier. Het adres van Bolkestein in Amsterdam-Zuid is vermoedelijk wat ruimer bekend geworden doordat hij vaak de groentenboer in zijn straat opvoerde als model voor de nuchtere Nederlander (Wiegel was hem voorgegaan met een fictieve stratenmaker, waarmee hij de Partij van de Arbeid hoorndol maakte).

Soms werd het adres van een politicus bekend buiten diens wil. Zoals van boer Koekoek (verwaarlozen van zijn pony's), Aad Kosto (bomaanslag op zijn huis), Ria Beckers (het wassende water van de nabijgelegen Waal) en Bert de Vries (het bami-akkoord over de WAO bij hem thuis).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden