Opinie

Adembenemende blues over de losgeslagen tijd

Geen schrijver in het Nederlandse taalgebied die met zoveel zwier een tijdsbeeld kan schetsen - terwijl hij het ogenschijnlijk over iets heel anders heeft - als de Vlaming Paul Pourveur. In 'Bagdad blues', een monoloog die hij voor het Arnhemse Keesen & Co en acteur Reinout Bussemaker schreef, sleurt hij je van hotel tot hotel de wereld door, en laat hij de ik-figuur verhalen van de prachtige vrouwen die hij er in bed heeft gehad.

Alsof het daar om gaat, ben je geneigd te denken. Of liever, Pourveur dwingt je al spoedig dat te denken. Tussen de regels door, in tussen-haakjes-zinnen, komt zoetjesaan een heel ander verhaal naar voren. En ook het toneelbeeld van regisseur Willibrord Keesen vertelt iets heel anders. Een rasversierder in de luxe wereld van Peter Stuyvesant? De zwartmarmeren ambiance, met een steeds van tint veranderende verticale en horizontale lichtbaan, roept andere associaties op. En de zwarte rechthoek waarop Bussemaker zit doet eerder aan een grafzerk denken dan aan een stoeibed. Zijn sleetse spijkerbroek, dito leren jack en blote voeten trekken het yuppenbeeld nog meer scheef.

Met zijn Jezus-lokken oogt Bussemaker als de vermoorde onschuld, die het ook niet kan helpen dat al die fantastische vrouwen hem in hun schoot verlangen. Hij is een zwijgzaam en willoos type. Van zinnen als 'Ik verleid niet, ik word verleid' en 'Ik ben de ideale gesprekspartner voor retorische vragen' druipt de ironie af. Over het bedrijven van de liefde heeft hij weinig interessanters te melden dan het steeds herhaalde: 'En dan neuken we ons te pletter.'

Telkens tussendoor echter richt hij zich tot een 'jij', kennelijk zijn grote liefde, met wie de verhouding maar niet optimaal wil worden. In deze man wringt en schuurt het. Hij heeft last van bindingsangst, kan geen greep krijgen op echte liefde noch op zichzelf of de snelle wereld om hem heen. Hij holt mee met vrouwen die zich op peil houden met aërobe-trainingen, die smaak- en geurbeleving tot levensbeschouwing maken, die als lijkenteller naar oorlogsgebieden trekken, die als modekunstenares 'suicide fashion' ontwerpen, die zich als attentie voor de man een maagdenvliesimplantatie laten aanmeten of die als dierenactiviste de dierentuin in Bagdad gaan inspecteren.

Maar elke ervaring vervliegt even snel als de tocht naar het volgende hotel en de vele glazen whisky. Pas als vrijwel voor zijn ogen een beeldschone vrouw wordt vertrapt in de paniek na een bommelding op London-Heathrow komt er een gevoel in hem boven dat dieper gaat dan al die vluchtige incidenten.

Leven, liefde, en de dood als ultieme prikkel. Het is wonderschoon en aangrijpend hoe Pourveur die driehoek sluit, en als terloops een beeld tekent van hoe de mens vat probeert te krijgen op een losgeslagen tijd. Reinout Bussemaker speelt hem mooi, deze 'Bagdad blues', maar het is toch vooral de tekst die je aan zijn lippen gekluisterd houdt. Adembenemend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden