Adelmund: basisvorming drastisch wijzigen

Staatssecretaris Adelmund (PvdA, onderwijs) overweegt de basisvorming drastisch te veranderen. Ze wil het verplichte lesprogramma verminderen, zodat ook leerlingen in het voorbereidend beroepsonderwijs het niveau in twee jaar aankunnen. De scholen kunnen kiezen of ze de rest van de stof laten vallen of opnemen.

Uit onderzoek van de onderwijsinspectie blijkt dat de basisvorming te zwaar is voor leerlingen uit het voorbereidend beroepsonderwijs (vbo). De inhoud van de basisvorming werd vijf jaar geleden de noodzakelijke bagage voor iedere burger geacht. Vbo-leerlingen krijgen het programma echter niet in twee jaar af. Ook is de weinig praktische aanpak in de basisvorming minder geschikt voor deze leerlingen.

Adelmund wil met scholen en belangenorganisaties overleggen over het voorstel om minder kerndoelen verplicht te stellen.

Ze is niet bang dat het gelijke onderwijs voor alle leerlingen verdwijnt. ,,Ik zou niet graag leiding geven aan een tweedeling in het onderwijs.'' Hoofdinspecteur Meijerink erkent echter dat het risico er is. Naar verwachting zullen havo- en vwo-leerlingen meer stof krijgen dan mavo- en vbo-leerlingen.

Na vijf jaar basisvorming concludeert de inspectie dat de basisvorming onvoldoende van de grond is gekomen. De scholen hebben de 15 verplichte vakken ingevoerd, maar de inhoudelijke vernieuwing - actief leren, rekening houden met verschillen tussen leerlingen - is niet van de grond gekomen. Daardoor heeft de basisvorming nauwelijks effect in de klas.

De inspectie vindt niet dat de basisvorming niet deugt, maar dat scholen er te weinig aandacht aan hebben kunnen besteden. Ze vindt dat leraren 30 in plaats van 32 uur les moeten geven. De overige twee uur kunnen ze besteden aan het ontwikkelen van een nieuwe aanpak. De inspectie bepleit de toetsen aan het eind van de basisvorming af te schaffen.

In de Kamer wordt positief gereageerd. Cornielje (VVD) wil de basisvorming niet overhoop gooien, al is de VVD er altijd tegen geweest. Cornielje: ,,Het is tijd oude stokpaardjes op stal te zetten en een realistische benadering te kiezen.'' VVD, D66 en CDA zijn er voor in het vbo het programma aan te passen aan het niveau van de leerlingen. De PvdA is nog niet overtuigd, maar wil de discussie open in gaan.

Een groot deel van de Kamer zet vraagtekens bij de gedachte leraren twee uur minder les te laten geven, zodat ze tijd krijgen een nieuwe werkwijze op te zetten. Zolang je hetzelfde aantal vakken houdt, lost dat niets op, meent D66-kamerlid Lambrechts. In de cao zijn vorig jaar al twee lesuren geschrapt, aldus Barth (PvdA).

Ook buiten de politiek wordt de conclusie gedeeld dat de basisvorming moet worden aangepast. De vereniging van schoolleiders VVO stelt dat de basisvorming nu te overladen is. Scholen hebben te weinig tijd voor de invoering. De schoolleiders zijn voor een onderscheid in 'verplichte doelen' en 'keuzedoelen.' De Besturenraad van protestants-christelijke scholen meent daarentegen dat het te vroeg is voor die keuze. Deze organisatie is al blij als de verplichte eindtoets verdwijnt.

Het toetsinstituut Cito wil juist dat de toetsen verplicht blijven. Die zorgen ervoor dat de kwaliteit van het onderwijs op peil blijft, aldus het Cito.

Docenten realiseren zich dat de basisvorming nog niet is ingevoerd, blijkt uit een enquête van het Christelijk Pedagogisch Studiecentrum. Ze hebben nog moeite om rekening te houden met verschillen tussen leerling en de samenhang tussen de vakken te bevorderen. Het CPS beveelt aan om docenten meer ondersteuning te geven, ook van buiten de school.

Onderwijsonderzoeker G. van der Werf, die twee weken geleden ook een rapport over de basisvorming presenteerde, zegt in een interview met Trouw dat de inspectie kritische bevindingen over de vernieuwing heeft, maar deze 'behoorlijk verhullend' presenteert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden