Acupunctuur kan pijn werkelijk verlichten

Een vrouw ondergaat acupunctuur. Acupunctuur is het stimuleren of remmen van bepaalde energieen die vaste banen volgen, 'meridianen', door op van tevoren vastgestelde punten naalden in te brengen. Beeld ANP XTRA

Een nepbehandeling werkt soms ook, ontdekten onderzoekers. Maar echte acupunctuur heeft langer effect.

Acupunctuur kan chronische pijn verlichten. Het helpt. Maar werkt het ook? Of is het alleen suggestie, een ‘placebo-effect’? Grotendeels placebo, laat nieuw onderzoek zien, maar de naaldjes doen toch meer dan dat.

Nepacupunctuur lijkt het op het eerste gezicht even goed te doen als echte acupunctuur: de patiënt zegt minder pijn te voelen. Maar het effect van die laatste houdt langer aan en is ook te volgen in zenuwstelsel en hersenen. Dat concludeert een groep Amerikaanse en Koreaanse onderzoekers vandaag in vakblad Brain.

Minder pijn

De onderzoekers deden een intrigerende studie met mensen die lijden aan het carpale tunnel-syndroom (CTS), een pijnlijke beknelling van de centrale zenuw in het polsgewricht. CTS is een duidelijk omschreven aandoening die in het zenuwstelsel en de hersenen goed te volgen is.

De onderzoekers behandelden een deel van de patiëntengroep met acupunctuur met elektrostimulatie, een gekende techniek waarbij een klein stroompje op de naaldjes wordt gezet die in de huid steken. Het andere deel van de groep werd ook behandeld met naaldjes, maar juist niet op bekende acupunctuurplekken en bovendien niet geheel door de huid. Nepacupunctuur dus, maar voor de patiënt niet van echt te onderscheiden.

Na zestien behandelingen in een periode van acht weken, zeiden de patiënten in beide groepen duidelijk minder pijn te hebben. Maar drie maanden na behandeling was dat effect bij de nepacupunctuur nagenoeg verdwenen, terwijl patiënten die echte acupunctuur hadden ondergaan nog altijd minder klachten hadden.

Nep valt door de mand

De onderzoekers vroegen hun patiënten niet alleen naar de pijnklachten, maar maten ook de werking van de beknelde handzenuw en veranderingen in de hersengebieden die pijn in hand en pols registreren. Hier viel de nepacupunctuur door de mand, want die gaf daar geen verandering te zien. De echte acupunctuur wel; die zorgde voor een betere werking van de handzenuw en voor een mindere gewaarwording van pijn.

Om uit te sluiten dat dit effect kon worden toegeschreven aan een lokale elektrostimulatie van het gewraakte polsgewricht, was de groep die echte acupunctuur onderging in tweeën gesplitst: de ene helft kreeg de naaldjes op aangewezen plekken rond de pijnlijk pols, de andere helft kreeg de naaldjes juist ver daarvandaan, rond de tegenoverliggende enkel. Bij die laatste patiënten was een lokaal effect van de naaldjes op de pols dus uitgesloten, maar ook daar werd een verandering in de hersenen gezien die de gewaarwording van pijn verminderde.

Pijn verlichten

Dat zowel nep als echte acupunctuur pijn kunnen verlichten, verbaast de onderzoekers niet. Pijngewaarwording speelt zich af in de hersenen. En dat proces laat zich beïnvloeden, zelfs door de suggestie van een placebo. Ook de nepnaaldjes weten via de huid de hersenen te bereiken om daar het placebo-effect in gang te zetten, en de enigszins rituele manier waarop ze worden aangebracht kan dat effect versterken.

Maar de echte acupunctuur, zeggen de onderzoekers, heeft diepergaande effecten op het brein en op de werking van de beknelde handzenuw. Omdat ze nog niet precies weten hóe, schreeuwen de wetenschappers hun resultaten niet van de daken. Bovendien gaat het in deze studie om een heel specifieke aandoening, het carpale tunnel syndroom. Daaruit kan niet de conclusie worden getrokken dat acupunctuur in den brede werkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden