Déjà Vu

Actrices waren leuk voor avontuurtjes, niet voor het altaar

Actrice Nell Gwyn, illustratie uit het boek 'A Short History Of The English People'.Beeld UIG via Getty Images

Karel II, Engelands en Schotlands koning van 1660 tot aan zijn dood in 1685, hield er nogal wat maîtresses op na. Een persoonsverwisseling was dus niet zo gek. 

Dat zou bijvoorbeeld zijn gebeurd toen actrice Nell Gwyn in 1681 door Oxford reed. Een menigte dacht te maken te hebben met een ander liefje van de vorst, de gehate Française Louise de Kérouaille, de hertogin van Portsmouth en belette het rijtuig de doorgang. Gwyn loste de situatie handig op. Ze stak haar hoofd uit het raampje en riep: "Beste mensen, jullie vergissen je. Ik ben de protestantse hoer."

Het was zelfspot. Het zegt ook wat over Gwyns zelfbeeld. Actrices stonden in de zeventiende eeuw niet in erg hoog aanzien. Ze hadden de naam het ook buiten de podia niet al te nauw te nemen met de zeden. In de ogen van de meest puriteinse Engelsen en Schotten was de scheidslijn tussen acteren en jezelf prostitueren erg dun.

Bijvrouw

Een huwelijk als de aanstaande echtverbintenis de Britse prins Harry en de Amerikaanse actrice Meghan Markle zou in die tijd absoluut ondenkbaar zijn. De royals van die dagen lieten wel geregeld hun oog vallen op toneelspeelsters. Die paarden schoonheid aan uitstraling. Ze verstonden bovendien de kunst om wat leven in de brouwerij te brengen. Prinsen en koningen gebruikten de actrices voor avontuurtjes of lieten ze langdurig de rol van bijvrouw vertolken.

Gwyn was zo'n blijvertje onder de maîtresses. Ze haalde openlijk haar neus op voor al die adellijke vrouwen die de koning ook bedienden. 'Lady' of niet ze verleenden dezelfde diensten aan de vorst. Tijdens een bezoek van Karel II zou ze haar zoon hebben geroepen met de woorden: "Kom eens hier, kleine bastaard. Zeg eens hallo tegen je vader." De koning zorgde voor een andere aanspreektitel en maakte zijn onechte kind hertog. Op haar sterfbed droeg Karel II zijn broer nog op om financieel goed voor zijn Nell te zorgen.

Edward VII, de oudste zoon van koningin Victoria en koning van 1901 tot aan zijn dood in 1910, keek ook met meer dan alleen artistieke belangstelling naar de theaterpodia. Hij had een verhouding met de Franse operette-diva Hortense Schneider. Zij zocht vaker de nabijheid van mannen met blauw bloed, wat haar de bijnaam 'Le passage des princes' opleverde. Ook de Britse toneelster Lilly Langtry wordt genoemd als minnares van Edward. Zij had overigens ook een relatie met de man van Edwards nichtje.

Wilde haren

De vader van de nu verloofde Harry, prins Charles, nam ruim de tijd om zijn wilde haren te verliezen voordat hij zich verloofde met Lady Diana. Een van de namen die opdook was die van actrice Susan George. Zij had naast Dustin Hoffman een hoofdrol gehad in de film 'Straw Dogs' (1971). Daarin werd ze tot twee keer toe verkracht. Het leidde tot scènes die in die jaren nog opzien baarden in de bioscoop. Het maakte de kansen op een serieuze relatie met de Britse kroonprins niet echt groter.

Harry's oom, prins Andrew, toonde voor zijn huwelijk met Sarah Ferguson ook veel amoureuze belangstelling voor actrices. Hij had een wat langer durende relatie met Koo Stark. Aan het Britse hof kon dat nieuws rekenen op weinig enthousiasme. Dat lag onder meer aan haar optreden in de erotisch getinte film 'The Awakening of Emily' uit 1976, waarin ze onder meer te zien was in een lesbische douchescène. Een andere flirt van Andrew, Vicki Hodge, was keurig van adel, maar had haar optredens in pikante films als 'Everyone Home Should Have One', 'The Stud' en 'Confessions of a Sex Maniac' tegen.

Lees meer in het dossier Déjà Vu

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden