Actrice Cox Habbema (72) overleden

null Beeld ANP
Beeld ANP

Het grote publiek kende haar als actrice. Maar ze was ook regisseur, schrijver, radiopresentator en theaterdirecteur. En nog veel meer, ze vervulde ook bestuursfuncties. Cox Habbema wilde niet in een hokje geplaatst worden. "Waarom verbaast je dat?", vroeg ze in 2002 in deze krant. "Is dat omdat je zo'n functie niet verwacht bij een kunstenaar?" Gisteren overleed ze, 72 jaar oud.

Cox Habbema werd op 21 maart 1944 in Amsterdam geboren. Ze studeerde acteren en regie aan de Toneelschool Amsterdam. In 1967 debuteerde ze bij Toneelgroep Centrum. Van 1969 tot het midden van de jaren tachtig leefde en werkte ze grotendeels in Oost-Berlijn. Ze was als actrice en regisseur verbonden aan het Deutsches Theater. Maar ze speelde ook in Nederlandse films, zoals 'Dokter Vlimmen', 'De komst van Joachim Stiller' en 'De stilte rond Christine M.', waar ze een hoofdrol in had. Ze was ook te zien in tv-series als 'Medisch Centrum West' en 'Het Glazen Huis'.

In 1984 keerde ze terug naar Nederland. Van 1986 tot 1996 was ze directeur van de Amsterdamse Stadsschouwburg.

Minister Jet Bussemaker van cultuur herdacht haar gisteren vooral om die functie. "Ze speelde een grote rol om het theater toegankelijker te maken voor groepen die niet zo snel naar de schouwburg zouden komen."

Die rol bracht haar in conflict met de artistiek leider van Toneelgroep Amsterdam, Gerardjan Rijnders. "De weg die de Toneelgroep Amsterdam koos, sloot niet aan bij wat zij wilde", zegt Trouw-recensent Hanny Alkema. "Habbema was volgens Rijnders veel te behoudend."

Bestuursfuncties
Na haar afscheid van de Amsterdamse Schouwburg was ze actief in bestuurlijke functies op cultureel gebied, zoals het voorzitterschap van de Federatie van Kunstenaarsverenigingen. En daarbuiten. Waarom zou ik me niet buiten het toneel begeven, vroeg ze zich in dat interview in Trouw uit 2002 af. "Kunstenaars hebben zo'n bizarre creativiteit. Daar zou ook het bedrijfsleven veel meer gebruik van kunnen maken. Toen het goed ging met de economie, wisten veel bedrijven van gekkigheid niet wat ze met hun geld moesten, omdat het ze vaak aan voldoende creativiteit ontbreekt. Kunstenaars kunnen in dit opzicht veel toevoegen."

Ze was een zeer ambitieuze vrouw, zegt Alkema. "Een redelijk goede actrice en een vrouw met veel inzicht in kunstbeleid. Ze wist als directeur en in haar bestuursfuncties goed de balans te vinden tussen de artistieke prestaties en de financiële consequenties."

In 2007 was ze nog voorzitter van de Libris Literatuur Prijs. Daarna kwam ze steeds minder in de publiciteit. "Ik denk dat ze behoorlijk teleurgesteld was", zegt Alkema. "Door omstandigheden, zoals dat conflict met Toneelgroep Amsterdam, is het die laatste jaren allemaal niet meer gelopen zoals ze wilde."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden