Activisten in Harare zijn opgetogen en bezorgd tegelijk

President Mugabe was vrijdag nog bij een ceremonie op een universiteit in Harare. Beeld EPA

In het centrum van de hoofdstad Harare hebben activisten zich verzameld. Zij willen meebeslissen over het vertrek van president Mugabe en de toekomst van hun land. 

“Mugabe moet zeker weg, maar het leger ook!” De Zimbabwaanse burgerleiders, verzameld in het centrum van de hoofdstad Harare, hummen instemmend op de opmerking van een vrouw met geblondeerde dreadlocks. Daarna vliegen de vragen over en weer: “Moeten we nu juist geen solidariteit tonen met de strijdkrachten?” Samuel Rashid van vredesorganisatie Heal Zimbabwe Trust wil terug naar de basis: “Moeten we niet eerst goed analyseren of dit een coup is of niet?”

De burgerleiders, die elkaar revolutionair aanspreken met ‘kameraad’ maar veelal niet geciteerd kunnen worden, zijn opgewonden, opgetogen en bezorgd tegelijk. Zij weten: de grote vraag is niet wanneer president Robert Mugabe stopt, maar hoe? Treedt hij zelf af of wordt hij afgezet? En wie krijgt daarna de regie? 

“Wij als burgerbeweging moeten nu al betrokken worden bij een transitieregering na het einde van Mugabe”, klinkt er veelvuldig. Volgens een jonge vrouw in een rode jas heeft “de internationale pers geen inhoud meer, wij moeten het verhaal nu gaan bepalen.”

Aan de wand staat Al Jazeera non-stop aan met beelden van de 93-jarige Zimbabwaanse president die, ondanks zijn huisarrest, bij een ceremonie op een universiteit te zien is. Zijn eerste verschijning in het openbaar sinds het leger hem onder huisarrest plaatste. Nu zetten ze hem onder druk om zijn ambt na 37 jaar neer te leggen.

Burgerbeweging

Buiten regent het pijpestelen, binnenin het bovenzaaltje van Heal Zimbabwe Trust broeit het. Hier zijn de leiders van protestorganisaties, vrouwengroepen, kerken en andere burgerbewegingen, die sinds 2000 samenwerken als de Crisis in Zimbabwe Coalitie, bijeengekomen om hun strategie te bepalen rond de semi-coup in Zimbabwe. 

Een echte coup wordt het als Mugabe door het leger wordt afgezet. Iets wat de strijdkrachten en officieus leider Emmerson Mnangagwa – de vice-president die vorige week door Mugabe werd ontslagen – graag vermijden. De geweldloze neutralisering van Mugabe heeft het leger veel lof opgeleverd van de bevolking.

“Maar het wringt”, zegt activiste Linda Masarira (35). “Datzelfde leger heeft zoveel ellende veroorzaakt. Iedereen wil van Mugabe af, mijn hele leven heb ik geen andere leider gekend. Maar de manier waarop zit me niet lekker. Nu wordt er met ongewenste elementen binnen de regeringspartij net zo omgegaan als voorheen met de oppositie.” 

Zelf is Masarira, van onder meer Zimbabwe Women in Politics en aspirant parlementariër, vaak vastgezet. Vorig jaar nog zat ze 80 dagen in de cel. “Ik weet niet of ik blij moet zijn of onverschillig. Ik strijd voor mensenrechten en naleving van de grondwet. Een hoofdrol voor het leger voelt niet goed.”

Dat leger laat zich nu overal gelden. Bij de uitgang van het vliegveld staat er om de paar meter een militair. In het centrum van Harare staan wat tanks met verveelde militairen erop of ernaast. Verder lijkt alles gewoon in de hoofdstad: winkels en restaurants zijn open, kinderen gaan naar school, forenzen reizen van en naar hun werk.

Maar de veteranenbeweging, Mugabe’s trouwe strijders voor onafhankelijkheid die nu zijn einde hebben ingeluid, claimt de hoofdrol. Morgen hebben zij een anti-Mugabe-mars gepland, voor het eerst mét de oppositie. De burgerleiders overleggen of ze moeten aanhaken. 

“Ik ga wel”, zegt één van hen voordat hij de vergadering verlaat. “Terwijl wij over de theorie achter dit unieke moment filosoferen, hebben taxichauffeurs en schoonmaaksters mij verteld dat ze willen dat deze 37-jarige nachtmerrie eindelijk eindigt. Dit is een uniek moment.”

Lees ook: Mugabe’s laatste troef: simpelweg weigeren te vertrekken
Lees ook: 
Riskante gok breekt Robert Mugabe ineens lelijk op

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden