'Activisme spreekt mij niet aan'

Wat vormt het denken van een politicus? Was het opvoeding en afkomst of waren het latere inspiratiebronnen? Vandaag Kamerlid Eddy van Hijum (CDA). 'De kerk heeft mijn wereld groter gemaakt.'

JELLE BRANDSMA en REDACTIE POLITIEK

Eddy van Hijum (41) was vijf toen hij bezorgd aan zijn ouders vragen stelde over de winst van tien zetels voor de partij van minister-president Den Uyl. "Mijn eerste politieke herinnering gaat dus heel ver terug. Kennelijk had ik aan tafel iets opgevangen van de zorgen van mijn ouders." Niet dat politieke tegenstellingen overheersten in het gezin Van Hijum. Daar werd soms aan tafel over politiek gesproken, maar niet veel. Wel kwam het eigen bedrijf van de familie aan de orde. "De verantwoordelijkheid voor personeel, vooral in moeilijke tijden. Het heeft mij geleerd dat de overheid, met haar regels, ondernemerschap soms in de weg staat."

"Mijn ouders waren passief lid van het CDA. Ik herinner mij dat ik in mijn eentje thuis op de televisie keek naar de val van het kabinet-Lubbers na ruzie over het reiskostenforfait." Beide ouders waren actief lid van de hervormde kerk en zijn vader lid van de synode. "Hij maakte zich sterk voor bijvoorbeeld de deelname van homoseksuelen aan het avondmaal. Dat is iets wat je dan meekrijgt."

Van Hijum, geboren in Delft, maar opgegroeid in het Friese Woudsend, werd op de middelbare school door een klasgenoot overgehaald om lid te worden van het CDJA. Als jongere was hij enigszins maatschappelijk actief via de hervormde kerk. "De kerk heeft mijn wereld groter gemaakt. Met een groep jongeren gingen wij naar het Oost-Duitse Satow, vlak na de val van de Muur. En daar zag ik dat alles wat wij hier hebben niet zo vanzelfsprekend is."

Dat hij koos voor de christen-democraten verklaart hij als volgt: "Activisme is niet iets wat mij aanspreekt. Toen niet en nog steeds niet. Ik bekijk maatschappelijke vraagstukken graag in een brede context. Ik bedacht destijds al over bijvoorbeeld kernwapens dat er diverse kanten aan zo'n kwestie zitten."

Bij een andere partij zou Van Hijum zich niet thuis voelen. "Bij de liberalen telt alleen het individu en moet de overheid aan de kant blijven. De sociaal-democraten zoeken hun oplossingen juist eenzijdig bij de overheid." Voor Van Hijum zijn die twee benaderingen te simpel: de verantwoordelijkheid van mensen staat centraal. De overheid moet soms in actie komen, soms wegblijven.

De CDA'er studeerde civieltechnische bestuurskunde in Enschede. "Ik wilde snappen hoe de samenleving in elkaar zit. Die mogelijkheid heb je bij bestuurskunde. Je krijgt economie, recht, sociologie, politicologie en techniek. Maar ik heb nooit een politieke loopbaan gepland. Toen ik in Zwolle ging werken en wonen wilde ik wel iets doen met mijn ideeën en kwam daar in de gemeenteraad. De ervaring dat je als raadslid echt iets voor mensen kunt betekenen heeft mijn interesse voor politiek definitief gewekt."

Met tien jaar, sinds 2003, is hij een van de langstzittende Kamerleden van de christen-democraten. Zijn taak is, zegt hij, 'snappen wat het probleem is, tot de kern doordringen en daar iets mee doen'. Verder vindt hij het belangrijk om 'de mensen te laten ervaren dat de politiek er voor hen is'. "Het publiek ziet vaak alleen het gekibbel. Ik nodig mensen uit in Den Haag en probeer bij te dragen aan het besef dat democratie alleen werkt als er tweerichtingsverkeer is." Natuurlijk is hij ook teleurgesteld als de meerderheid van de Kamer zijn standpunt niet deelt en hij zijn moties niet over de streep kan trekken. Maar je ziet hem niet tierend achter de microfoon. "Ach, ik ben realistisch. Gelijk krijgen kost soms tijd."

Als het moeilijk gaat, vindt Van Hijum de politiek het leukst. Dan moet het CDA een nieuwe strategie vinden, zoals nu het CDA in de oppositie zit. "Na de paarse kabinetten lukte het Balkenende om het CDA weer smoel te geven. Nu kijken wij ook weer naar de rol van het CDA, zonder dat wij hoeven te denken aan coalitiebelangen. Onze eigen visie op de samenleving en het algemeen belang zijn weer leidend."

Van Hijum bewondert Jan Peter Balkenende om zijn visie. "Vooral Balkenende II was een goed kabinet." Maar meer nog inspireert Ruud Lubbers: "Doen wat nodig is met een sociaal hart. Bij een demonstratie bleef hij praten terwijl iedereen met de rug naar hem toe ging staan. Hij deed wat goed was voor de samenleving en nam besluiten die de standpunten en belangen van groepen overstegen. Dat is durven."

Biografie
Yde Johan van Hijum (1972, Delft) Favoriete politieke boek: 'Democracy in America', Alexis de Tocqueville.

Beste premier: Ruud Lubbers.

Hoogtepunt: eigen initiatiefvoorstellen zoals over kredietverlening aan het midden- en kleinbedrijf.

Dieptepunt: verdeeldheid in CDA over samenwerking met de PVV.

Eerste politieke herinnering: verkiezingsoverwinning van Den Uyl in 1977.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden