Actieseizoen Abvakabo breekt aan bij afsluiten nieuwe cao's

Vakbond laat spierballen zien bij de onderhandelingen voor de zorg en gemeenten

Alsof de gloriedagen van het vakbondsactivisme uit de vorige eeuw herleven, zo sterk voelen de bonden zich momenteel. De koopkracht die onder Rutte II verloren is gegaan, moet als het aan de FNV ligt via de cao's terugkeren. Dat zal de komende weken leiden tot veel acties, aangevuurd door de Abvakabo van voorzitter Corrie van Brenk.

Vorig jaar kon zij niets anders dan mokkend toezien hoe voorzitter Ton Heerts namens de FNV het sociaal akkoord ondertekende. Veel kritiek was er vanuit de Abvakabo ook op de Participatiewet die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk moet helpen. Bezuinigingen in de zorg? De reactie van de bond was telkens: Nee!

Nu is de tijd gekomen het tegengeluid om te zetten in daden. Te beginnen bij de zorg. Voor de 450.000 zorgmedewerkers moet een nieuwe cao worden afgesloten. De Abvakabo wil drie procent erbij, de werkgevers willen niet verder gaan dan 0,77 procent.

Maar die werkgevers in de zorg hebben eerder dit jaar een cao afgesloten met de kleinere bonden CNV, Nu'91 en FBZ. Zij keren zich tegen de felle retoriek van de Abvakabo.

Voor het tegengeluid van de andere bonden is de Abvakabo niet gevoelig. Gisteren mobiliseerde de bond op tweehonderd locaties in Nederland haar leden om het werk kort neer te leggen nadat vorige maand al bij honderd instellingen werd gestaakt.

De vraag is: wie heeft de grootste spierballen? De drie kleinere bonden en werkgeversorganisatie ActiZ, die 96 procent van de werkgevers in de zorg vertegenwoordigt, of de Abvakabo, de grootste bond in de zorg met in totaal 350.000 leden? Daar past wel de kanttekening bij dat veel personeel in de zorg geen lid is van een vakbond.

Naast de bezuinigingen op de zorg zijn ook de kabinetsplannen met de gemeenten voor de Abvakabo onverteerbaar. Afgelopen maandag nog presenteerde de bond de uitkomst van een enquête onder gemeenteambtenaren. Driekwart van de werknemers die het formulier invulden vreest dat de werkdruk volgend jaar fors toeneemt. Burgers zijn daar ook de dupe van omdat de dienstverlening zal verschralen, stelt Abvakabo.

Het wordt hoog tijd dat bonden en werkgevers ook voor deze sector met 180.000 gemeenteambtenaren de cao vernieuwen. Opnieuw slijpt Abvakabo de messen. De eis: respect en waardering in de vorm van 2,5 procent erbij over 2013 en drie procent voor dit jaar. Het ultimatum verliep afgelopen maandag, zonder reactie van werkgeversorganisatie VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten). En dus volgen er acties, al is nog niet bekend waar en wanneer. Nu zijn moeizame cao-onderhandelingen tussen de VNG en Abvakabo eerder regel dan uitzondering. Ook in voorgaande jaren kwamen ze alleen tot een compromis na dreigingen met acties.

Ditmaal lijkt dat compromis ver weg. Hoe kunnen wij ooit akkoord gaan met een loonstijging van 5,5 procent, vraagt de VNG zich af. De bonden wijzen naar de inkomsten uit gemeentefonds die omhoog gaan. Maar dat is alleen dit jaar. In 2015 dalen de inkomsten weer. Een structurele loonsverhoging in 2014 werkt ook in de jaren erna door en zou onverantwoord financieel beleid zijn, aldus de VNG.

De vakbond heeft bij acties door ambtenaren wel een probleem met het slechte imago van de overheidsdienaar. Wie ligt er wakker van een ambtenaar die geen loonsverhoging krijgt? Niemand, zo liet Abvakabo al eerder onderzoeken. Dat verandert als de ambtenaar een ambulancemedewerker wordt, of een vuilnisman. In 2010 ging de VNG door knieën toen stakende vuilnismannen voor enorme ravages zorgden in steden als Amsterdam en Utrecht. Daarmee haalden de vuilnismannen de kolen uit het vuur voor de witteboordenambtenaren die onder dezelfde cao vallen.

De komende weken zal een toch al roerig cao-jaar een vervolg krijgen met een hete lente. Eentje waarin Abvakabo al haar opgekropte ergernissen in de strijd gooit bij de cao-onderhandelingen voor de zorg en gemeenten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden