Actie 'Klas 2000' van Evangelische Alliantie: 'Je houdt je hart vast'

De auteur is predikant van de Protestantse kerkgemeenschap Best, Oirschot en de Beerzen.

'Aan scholieren vertellen wat christenen geloven', vermeldt de folder. Alleen al gezien de veelkleurigheid van ons christendom een heidens karwei, zo lijkt mij. Zo niet de opvatting van de samenstellers. Wat je gelooft (te geloven hebt?) is kennelijk voor iedereen één pot nat.

Het stripboekje over het leven van Jezus bevat het 'waar gebeurde' verhaal van Jezus. Maar: zou de waarheid over Jezus niet veel dieper reiken dan alleen een stuk 'historie' in de rationele zin van het woord? En dan de wonderen, gevisualiseerd en beschreven als wonderlijke toverkunsten van een man die alles kan, die Petrus omhoogtrekt uit zee en kreten aan de bruiloftsgasten in Kana ontlokt: “Hoe is het mogelijk! Water dat wijn wordt!” Zou de diepzinnige Johannes dat echt bedoeld hebben? Zijn dat nu de tekenen van het Koninkrijk, het nieuwe leven?

Nog meer schrok ik van het werkmateriaal Basic Stappen. Het Oude Testament is er alleen maar om de Messias Jezus te laten komen. Alsof heel Tenach er verder niet meer toe doet. Alsof dat juist niet de basis was van waaruit ook Jezus zelf wilde leven. En dan de profetie als pure voorspellingen die uitkomen. Maar dat profeten in de eerste plaats mensen opriepen tot concreet leven naar Gods hart, daarover geen woord.

En het kruis? Jezus wordt vermoord en dat is ook Gods bedoeling. Het is 'de' oplossing van het probleem zonde en wel via Gods 'ongelofelijke plan', aldus de samenstellers. Een scenario dat van eeuwigheid al vast ligt en zich kennelijk volledig afspeelt buiten onze menselijke verantwoordelijkheid om. Alsof het niet allereerst mensenwerk was waar God zich op Goede Vrijdag terecht over mag beklagen in de liturgie rond het Beklag van God.

Verder lees je vrijwel geen woord over concrete navolging, over ons meedoen als mensen, partners van God van schepping tot voleinding. Het concreet geleefde leven verdwijnt achter het kruisdrama en blijft volledig in de lucht hangen.

Kortom: ik heb grote moeite met dit project. Wat ons hier wordt voorgehouden is zo plat, zo logisch, zo in een systeem gegoten. Vragen zijn er niet, op de multiple-choice lesvragen na. Geen twijfel te bespeuren.

Hier in Brabant heb ik geleerd het Geheim een mysterie te laten en daar met je handen eerbiedig van af te blijven. Maar in het project is het slikken of stikken. Het heeft iets weg van een instant-evangelie, precies op maat gesneden voor jongeren die leven in een instant-cultuur waarin alles snel en vooral gemakkelijk en hapklaar door de keel moet glijden. In een geseculariseerde wereld waarin oude zekerheden op de tocht staan en veel mensen, ook jongeren, daarbij niet gehinderd door enige kennis van bijbelverhalen, op zoek zijn naar nieuwe inzichten, houd ik mijn hart vast voor deze campagne.

Natuurlijk, met de Evangelische Alliantie willen wij allemaal dat nieuwe elan in onze kerken en scholen. Maar we zullen tegelijkertijd moeten aanvaarden dat het zó niet meer kan. Beter is het, denk ik, om de weg terug te gaan naar de bronnen. Terug naar daar waar het allemaal begonnen is.

En dan kom je uit bij de ontmoeting met Israël, het jodendom. In dat licht bezien is het ook wrang te ontdekken dat in dit project daarvan geen spoor te ontdekken is. Sterker nog: Jezus wordt hier volledig uit zijn joodse voegen gelicht.

De geschiedenis heeft ons geleerd waar dat toe kan leiden. Het antisemitisme kon goed gedijen mede dank zij een theologisch klimaat waarin Jezus, volledig losgekoppeld van zijn joodse context en los van het concreet geleefde leven, kon worden voorgesteld als een blanke man. Dat moet ons toch ook vandaag in een tijd van toenemende vreemdelingenhaat te denken geven!

Nogmaals, het zal allemaal goed bedoeld zijn. Ik wil alleen wijzen op de uiterste consequenties waartoe een dergelijke gedachtengang kan leiden. Trouwens, waarom is deze actie buiten de onderwijsorganisaties om gegaan? Waarom niet het gesprek met elkaar gezocht en gekeken naar wat al voorhanden is? Jammer, een gemiste kans.

Ten slotte: is er een alternatief voor deze actie? Ik ben daar niet somber over. De ervaring bij ons op school leert dat er voldoende goede projecten voor jongeren worden uitgegeven. Wat te denken van de Stichting Godsdienst en opvoeding (SGO) te Hoevelaken? Deze stichting geeft uitstekend materiaal uit. En voorbeeld hiervan is de methode Trefwoord, die de ervaringswereld van jongeren èn de bijbelverhalen prachtig op elkaar betrekt. Ga daar maar gewoon mee aan de gang, denk ik dan. En verkijk je niet op grootschaligheid, want niet de kwantiteit is doorslaggevend maar de kwaliteit.

Betrek jongeren bij projecten en laat daarbij vooral het zicht op het leven en de wereld zelf niet verloren gaan. Want juist dan zou wel eens kunnen blijken hoe waar en hoe sterk de bijbelverhalen in al hun weerbarstigheid nog steeds zijn!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden