Acteurs die fraai worstelen met hun personage

TONEEL


Twee Vrouwen


Hummelinck Stuuman


****


Bij legioenen scholieren stond (en staat) Harry Mulisch' 'Twee Vrouwen' op de boekenlijst voor Nederlands. Da's ook niet zo gek: de roman uit 1975 is in heldere taal geschreven, lekker dun én biedt een spiegel op de revolutionaire tijdgeest van de jaren 70, vol seksuele ontplooiing en maatschappelijke idealen.


Maar de roman blijkt taai voor bewerking, getuige George Sluizers wat stroperige film uit 1979. Mulisch schreef zijn roman dan ook niet zozeer als doorwrocht portret van een lesbische liefde, maar als een moderne Griekse tragedie, waarin de psychologische ontwikkeling van de drie hoofdpersonages bepaald niet de boventoon voert. Dat bemoeilijkt identificatie voor het kijkerspubliek.


Janine Brogt is er in deze eerste theaterbewerking prima in geslaagd om de personages vlees op de botten te geven. Dat doet ze door er een laag aan toe te voegen: we kijken naar drie acteurs die worstelen met hun personage. Je ziet Renee Soutendijk en Roos van Erkel actrices spélen die de geliefden Laura en Sylvia vertolken. Chris Tates geeft de acteur gestalte die op zijn beurt weer Alfred, de jaloers-wrokkige ex-man van Laura, ten tonele voert. Volgt u het nog? Het lijkt ingewikkeld, maar in de regie van Hanneke Braam is het glashelder en geestig bovendien.


Voordeel van dit toneel op metaniveau, is dat de 'acteurs' in opstand kunnen komen over hoe hun personage wordt neergezet; daarmee worden de psychologische onvolkomenheden bij Mulish vaak heel komisch ondervangen. Zo vindt de acteur (Tates) dat hij zijn Alfred wel heel erg onsympathiek op de bühne moet zetten en dat hij 'als man' Mulisch op een correcte manier in het toneelstuk zou moeten representeren. Daarbij ontpopt hij zich en passant als een nog grotere macho dan zijn personage, zich schuldig makend aan het ene na het ander man-vrouwcliché.


De bewerking deelt op die manier speldenprikjes uit aan moderne tijden. Er wordt in terzijdes (te uitleggerig soms) driftig gereflecteerd op de seventies. Waar vrouwen rond 1975 hun beha verbrandden, laat de moderne vrouw zich insnoeren door opgelegde idealen. Dat de jonge actrice Roos van Erkel zich dit in een terzijde realiseert, maakt het gegeven extra wrang.


Door de uitleg komt de voorstelling langzaam op gang, als een dieseltje. Echt spannend wordt het als fictie en werkelijkheid door elkaar heen beginnen te lopen en blijkt dat de acteurs ook onderling een appeltje met elkaar hebben te schillen. Elegant laverend tussen de lagen door, toont Soutendijk zich een toneeldiva pur sang. Heerlijk om naar te kijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden