Achttien en uitbehandeld voor anorexia, kan dat?

"Bij zowel boulimia als anorexia wordt het zelfbeeld vrijwel volledig bepaald door het gewicht en het uiterlijk." Beeld thinkstock

Emma wilde leven, maar de anorexia sloopte haar. De documentaire 'Emma wil leven' maakt veel emotie los. 

'Jonge mensen moet je nooit opgeven.'Op een gegeven moment merkte de moeder van Emma Caris dat de koektrommel niet meer als vanzelf leeg raakte. Haar dochter was twaalf jaar oud. Emma bleek anorexia nervosa te hebben. Na zes jaar vermageren, aankomen en verder vermageren was ze uitbehandeld in het reguliere traject.Zelfs de zwaarste soort behandeling, waarbij voeding gedwongen wordt ingebracht, hielp haar niet. De arts die haar behandelde zag het nut van gedongen opname daarom niet langer. Emma wilde het zelf ook niet meer.

Ten einde raad probeerde ze nog een kliniek van Human Concern in Portugal - zonder dwangvoeding. Dat stadium was ze volgens haar kinderarts al voorbij. Emma was achttien toen ze in april dit jaar haar laatste adem uitblies.

Emma filmde haar transformatie van mooi meisje naar 'hoopje niks'. Daarvan maakte Jessica Villerius een documentaire die dinsdagavond werd uitgezonden, en waar 651.000 mensen naar keken. De documentaire maakt veel los, en roept de vraag op of iemand van achttien al uitbehandeld kan zijn.

Te snel opgegeven

"Zes jaar behandelen is echt kort, dat wringt," zegt Annemarie van Elburg, psychiater op de afdeling voor eetstoornissen. "Ik vind dat anorexiapatiënten veel te snel worden opgegeven en er te weinig wordt doorbehandeld. Bij Emma vraag ik me af of er wel ze wel maximaal de kans heeft gekregen om te herstellen."

Wie de documentaire kijkt, kan zich bijna niet voorstellen dat er  een behandeling bestaat die Emma nog kan redden.

Hoogleraar Eetstoornissen Eric van Furth denkt dat er altijd hoop is.  Hij noemt de term uitbehandeld 'vreselijk'. "Het gevaar is dat je de schuld daardoor bij de patiënt legt, terwijl het de hulpverleners zijn die onvermogend zijn om te helpen. Er zijn bijna altijd wel mogelijkheden om te zoeken naar nieuwe insteken voor de behandeling, denk aan gezinstherapie, waarvan is aangetoond dat het werkt. Jonge mensen moet je nooit opgeven."

Van Furth werd deze week nog gebeld door een collega uit het ziekenhuis die een meisje van 21 na drie jaar behandeling 'uitbehandeld' noemde. "Daar schrok ik echt van. Ze is pas zo kort ziek, dan mag je niet opgeven. Praat met een collega, zoek een andere aanpak. Ik heb vaak gezien iemand al was opgegeven, maar dat een nieuwe behandeling toch hielp."

Geen alternatief

In Nederland lijden meer dan vijfduizend mensen aan anorexia. Ongeveer 25 procent van de patiënten herstelt niet. Tussen de 5 en 10 procent overlijdt aan de ziekte.

"Waar het in hier misgaat", zegt een woordvoerder van Human Concern, waar Emma als laatst behandeld werd, "is dat er geen alternatief wordt geboden voor 'uitbehandelde' meisjes zoals Emma." De instelling die werkt met 'ervaringsprofessionals' zoekt  naar een manier om structureel een team klaar te hebben staan voor dit soort meisjes.

"Ook top-gzz instellingen bekommeren zich om deze patiënten," zegt Van Elburg, "dat is niet alleen aan Human Concern besteed." Ze merkt wel dat de patiënten op haar afdeling jaloers zijn nadat ze de documentaire hebben gezien. "Dat willen wij ook, zulke zorg," hoort  Van Elburg.

Human Concern had al een wachtlijst en na de documentaire is er volgens de woordvoerder een 'toename aan aanmeldingen'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden