Achteromkijkroute

(Trouw) Beeld
(Trouw)

Het Limburgse land leent zich goed om, op het einde van het jaar, te mijmeren over wat was en wat gaat komen.

Op de drempel van het nieuwe jaar nodigt de ’Achteromkijkroute’ uit voor een bespiegelende wandeling. Een blik over je schouder werpen levert in het Zuid-Limburgse heuvelland steeds letterlijk een ander plaatje op. Kan het ook dienen als metafoor om terug te kijken op het oude en vooruit te kijken naar het nieuwe?

Aangekomen bovenop de Ubachsberg hangt er een flinke mist. Hoe moet dat nu met die prachtige panorama’s? Toch is dit symbolisch. De weg die voor ons ligt is letterlijk nog troebel en mistig, maar ook figuurlijk gesproken. Wat geweest is zien we ook al niet meer zo helder. Alleen in het hier en nu is het zicht duidelijk.

En zelfs wat we wel kunnen zien is niet altijd wat het lijkt. We noemen dit het Limburgse heuvelland, maar eigenlijk is het meer een dalenland. Het plateau van Ubachsberg is een hoger gelegen vlakte die in de loop van miljoenen jaren door rivieren is uitgesneden. Vooral de voormalige Oostmaas en Westmaas lieten diepe sporen na in het landschap.

De weg duikt al vrij snel omlaag. Toch willen we op naar de top, naar zoveel mogelijk ruimte en uitzicht. Sneeuw en gladheid maken het noodzakelijk om elke stap op de weg naar boven met aandacht te zetten. Veel mensen worden angstig van een glad wegdek, anderen zetten hun stappen juist snel en onbezorgd met alle risico’s van dien. Hoe zetten wij in het afgelopen jaar onze stappen, met angst of met vertrouwen? Holden we vooruit naar beoogde bestemmingen? Lieten we ons tegenhouden om nieuwe wegen te bewandelen?

De mist en weersomstandigheden maken de wandeling een stuk intiemer dan tijdens een zomerdag. Geen drukke vogels, geen horden fietsers en wandelaars. Maar dan komt de verstoring: de drukke weg en het autoverkeer. Kiezen we ervoor om onze wandelpret te laten bederven door een paar auto’s of accepteren we dat onvolmaaktheden erbij horen?

In Colmont zien we de tweede kapel van vandaag. Dit minuscule dorpje lag flink onder vuur tijdens de bevrijding in september 1944. Huizen en bewoners doorstonden de vuurproef in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog. Als dank werd nadien dit heilige huisje gebouwd. Verderop zien we nog een kapelletje dat werd gesticht in 1916, na de geslaagde aankoop van de naastgelegen boerderij door de nieuwe eigenaar.

Bij ongeveer elke afslag is er de verbeelding van Jezus aan het kruis om ons te herinneren aan diens lijden. Deze kruizen werden vaak opgericht ter herinnering aan een ongeluk of moord, een goede oogst of een kwaad dat het dorp bespaard bleef. En wat doen wij? Wenden we deze devotionele uitingen van de lokale bevolking aan voor religieuze reflectie? Of houden we het bij de constatering dat we ons in rooms-katholiek gebied bevinden?

We flankeren de kalkgraslanden aan de flank van natuurgebied De Kunderberg. Dit gebied is niet toegankelijk. Er komen namelijk zeldzame planten en dieren voor, wel tachtig soorten van de rode lijst. Hier leven de muggenorchis, de harige en kleine ratelaar, maar ook een bijzondere sprinkhaan genaamd het zoemertje. Bijzonder is ook de vroedmeesterpad. Maar het land is nu in zichzelf gekeerd en de das is waarschijnlijk aan zijn winterslaap bezig.

We lopen door een gebied met ’graften’, knikken, eigenlijk een soort traptreden op de helling van de heuvel. Graften gaan erosie tegen. Boeren willen immers de grond optimaal benutten, zodat de opbrengst groot is. Hier is het een wijnboer die profiteert van de typische kalksteenhoudende grond om zijn streekwijn te maken. Nu wijst niets op enige productiviteit bij Wijngoed Fromberg. Misschien genieten de wijnmakers tijdens oudejaarsavond wel van hun eigen product, terwijl ze zich afvragen: „Waar gaan we in het nieuwe jaar naartoe?”

(Trouw) Beeld
(Trouw)
Een blik over je schouder levert in het Zuid-Limburgse heuvelland steeds een ander plaatje op. (Trouw) Beeld
Een blik over je schouder levert in het Zuid-Limburgse heuvelland steeds een ander plaatje op. (Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden