Achterkamertjes van de journalistiek

Wie wil weten wat zich achter de schermen van bladen als Opzij en Vrij Nederland heeft afgespeeld, komt in ’Het bedrijf’ aan zijn trekken. Jammer dat Hans Vervoort zichzelf buiten schot laat.

Vijfentwintig jaar werkte Hans Vervoort bij de Weekbladpers, naar verluidt eenentwintig daarvan met plezier. Hij schreef drie chronologisch opeenvolgende romans over zijn belevenissen. Na ’De Opwinding’ en ’De betere tijden’ zijn we nu bij de ’Confrontatie’ aan beland: de vier slechtere jaren, zo mag je na lezing wel concluderen, ook als je de eerste twee delen nog niet gelezen hebt.

In het begin van dit derde deel is Vervoort nog steeds uitgever van de cultuur-opiniebladen van de Weekbladpers. Wijlen Joop van Tijn is hoofdredacteur van Vrij Nederland, Cisca Dresselhuys zwaait de scepter bij Opzij. Er zijn bestuursgedoetjes en uitgeefwissewasjes. Als de eindredactrice van Opzij wil vertrekken zoekt Dresselhuys daar een complot achter. Als Gerard van Westerloo de hoofdredactie voert van een speciaal VN Document mag hij dat na het eerste nummer niet nog een keer doen. De digitalisering zorgt voor problemen, Vervoort maakt nieuwe afspraken met de drukkers. Hij haalt het later zeer succesvolle Psychologie Magazine (waar zijn vrouw Maya eerst redacteur en later hoofdredacteur is) de Weekbladpers binnen.

So far so good en alles in goede verstandhouding. De oplage van Vrij Nederland mag dalen, aan Vervoort zal het niet liggen. Deze uitgever barst van de bedrijvigheid. De Weekbladpers is zijn passie: ’een levend organisme’ noemt hij het bedrijf, iets dat ’uit zichzelf een groot aantal problemen oplost’ en gedijt bij liefde en betrokkenheid van alle werknemers.

Maar zo denkt niet iedereen erover. Het tij verandert als Vervoorts opvolgster ten tonele verschijnt. Geen vrouw naar zijn hart, merkt Hans al bij de eerste ontmoeting. „Ze had zichzelf een vorsende blik aangeleerd en Hans vond dat hinderlijk. Hij had er een hekel aan om aangestaard te worden, keek zelf nooit langer dan een paar seconden iemand aan. Staren was niet netjes had hij thuis geleerd, maar Lize had er vermoedelijk een cursus in gevolgd. Focussen zou het wel heten.”

Deze Lize Alink, afkomstig van Adformatie, is ook nog eens niet genegen om zich iets van haar voorganger aan te trekken. Hoeveel e-mails met wijze adviezen hij ook op haar afvuurt, ze geeft geen sjoege. Ondertussen groeien de overheadkosten, dalen de oplages, en wordt de stemming er niet beter op. „De combinatie van domheid en arrogantie die het nu voor het zeggen heeft is dodelijk”, noteert Hans. Het ene fatale conflict volgt op het andere.

Tja. Vermakelijk is het allemaal wel. Wie geïnteresseerd is in de achterkamertjespolitiek binnen een van de belangrijkste journalistieke uitgeverijen van Nederland kan zijn hart bij dit boek ophalen. Altijd leuk bovendien om die bekende namen nu eens als mens te zien, al beperkt Vervoort zich puur tot het bedrijfsmatige. In een van ego’s en ambities bol staand bedrijf geeft dat toch al snel amusante inkijkjes in de menselijke zwakheden en Vervoort is onbesmuikt openhartig en vaak geestig in zijn sympathieën en antipathieën. In het land van gepensioneerden hoef je je van collegiale loyaliteit niets meer aan te trekken, zoveel wordt duidelijk.

Maar als afrekening stelt ’De confrontatie’ toch wat teleur. Voor een echte confrontatie is de schrijver te weinig boven de zaak en zichzelf uitgestegen. „Wie vindt dat de schrijver bij conflicten opvallend vaak partij kiest voor hoofdpersoon Hans heeft gelijk. De schrijver is ook maar een mens”, schrijft hij in de inleiding. Die onbekommerde eenzijdigheid brengt hij zo slim ironisch, maar is toch ook een zwaktebod. Wie de mechanismes in het bedrijf op Het Bureau-achtige wijze bloot wil leggen moet ook zijn eigen gelijk laten wankelen. En daar heeft Vervoort geen zin in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden