Achtergrondmuziek op de voorgrond

Ooit een tsetse-vlieg op een marimba horen crashen of een orchidee die zich ruisend opende bij maanlicht? Martin Denny en Robert Drasnin doen het u voor en meer dan dat. Beide Amerikaanse componisten/orkestleiders maakten tussen 1954-1964 furore met een reeks platen, die fantasieën over exotische verten in vinyl vatten. Aan het listig gefluister van harp, marimba, conga, vibrafoon en piano ontlokten zij moeilijk te categoriseren muziek. 'Exotica' of 'bachelors pad music' luidde toen de aanduiding. Naderhand voor het gemak als cocktail lounge, easylistening en nog later als muzak onder het tapijt van de muziekgeschiedenis weggeschoffeld.

Sinds kort staan Denny, Drasnin en nog vele andere figuren uit de popmarge opeens in het centrum van de belangstelling. De heruitgave van hun platen AFRO-DESIA, THE EXOTIC SOUNDS OF MARTIN DENNY (Scamp-SCP 9702) en VOODOO!, THE EXOTIC SOUNDS OF ROBERT DRASNIN (Dionysus-BA 09) betekent meer dan een retro-rage. De recente easytune-beweging werkte als katalisator voor een onderstroom die langzaam mainstream wordt. Hammond-orgels zijn hip en easy-listening is cool. Op de golven van mode en beeldende kunst voegt camp-muziek zich als een ruisende rivier in het meerstromenland, dat de popmuziek van vandaag is geworden. De easy-listening-bijbel schreef Joseph Lanza. Elevator Music (Quartet Books, '95) biedt een even zinnig als bevlogen betoog voor 'Muzak, easylistening and other moodsong'.

Aldus slaat, weliswaar verlaat, het postmodernisme hard toe in de popmuziek. Dat gesloten wereldje waar smaakculturen permanent botsten en waar een strenge hiërarchie over 'goed' en 'fout' heerste, vertoont nu flinke barsten. Al eerder werden geëxcommuniceerde genres (disco, glitterrock, filmmuziek, surf) en artiesten (Abba, The Carpenters, Tom Jones) in de armen gesloten, tegenwoordig gaan alle ingesleten vooroordelen op de helling. 'Krautrock', in de jaren '70 denigrerend bekeken als synthetische pulp uit Duitsland, wordt eindelijk erkend als wegbereider van de house.

En terwijl de orthodoxe popcommune uitkijkt naar The Sex Pistols-reünie of vurig hoopt op een nieuwe Nirvana, kruipt het camp-virus onontkoombaar naderbij. Anders gezegd, krijgt ruimdenkendheid een kans en gaan de oren open voor rock-vijandige geluiden. Voor muzak die als 'ambient' wordt gesleten, voor pop uit de niet-westerse wereld en voor eerdere westerse imitaties daarvan.

Dat métier beheerste Martin Denny tot in de puntjes. Met bizarre arrangementen verklankten zij het toen heersend fantasiebeeld van de Zuid Pacific, van Azië en Afrika. Denny's albumtitels 'Primitiva' en 'Hawaii tattoo' spreken voor zich. Zo ook de songs op Afro-desia ('Tsetse fly', 'Aku aku') en op Drasnin's Voodoo!

Hun invloed liet zich begin jaren '60 kortstondig in de rock gelden. De compilatie CHOP SUEY ROCK MENU VOL.I (Hot and Saur records H-001) bevat veertien oosters getinte nummers van evenzoveel bandjes. Ze bezingen 'My China doll' en dansen de ' Singapore sling'.

In het kielzog van Drasnin en Denny beleeft het oeuvre van Juan Garcia Esquivel een tweede jeugd. Deze van oorsprong Mexicaanse bandleider gaf met geavanceerde studiofoefjes een dadaïstische draai aan Latijnse en Amerikaanse standards. Een prikkelende introductie tot het universum van Esquivel bieden de compilaties SPACE-AGE BACHELOR PAD MUSIC (Bar/None records-043) en MUSIC FROM A SPARKLING PLANET (Bar/None records-056).

In deze cd-cocktail mag SHAKEN NOT STIRRED (Ryko-RCD 50337) niet ontbreken. De titel verwijst naar een gevleugelde uitspraak van filmheld James Bond, de sinistere muziek naar alle verleidelijke situaties waarin 007 zich zo easy wist te bewegen. Vooral de fraaie pastiches van 'Goldfinger' en het 'James Bond Theme' zijn niet te versmaden. En nu maar wachten op de volgende trend: een Julio Iglesias revival.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden