Achterban volgt overleg met spanning

Hoe veel concessies mag een partij doen om in de regering te komen? Voor een ’getuigenispartij’ als de ChristenUnie is dat een relevante vraag. Maar ook de achterban van CDA en PvdA volgt de formatie met spanning.

Binnen de ChristenUnie speelt vooral de vraag of de partij iets in de wacht kan slepen in ’ethische kwesties’ als abortus, euthanasie en het homohuwelijk. Dat die kwesties precair liggen, blijkt wel uit het feit dat lokale CU-afdelingen geïnstrueerd zijn tijdens de formatie ’terughoudend’ te zijn met uitlatingen in de media. De partij wil in alle rust kunnen onderhandelen.

Een deel van de achterban is pragmatisch. Hans van Binsbergen, voorzitter van de afdeling Overbetuwe: „Dat wij sommige wetten willen veranderen, is duidelijk. Dat daar geen politiek draagvlak voor is, is ook duidelijk.” Toch stelt ook hij zich de vraag: „Hoeveel vuile handen mag je maken in de politiek?”. Een helder antwoord heeft hij niet.

Binnen de PvdA, maar ook binnen het CDA, bestaat weinig animo de ChristenUnie echt tegemoet te komen op deze punten. „Middeleeuws”, noemt de Barendrechtse PvdA-voorzitter Dick Heijboer sommige CU-standpunten. „Ik kan me niet voorstellen dat we de abortuswetgeving gaan aanpassen”, zegt Bert Ramakers, voorzitter van het CDA in Eindhoven.

De ruimte voor concessies zit voor de meeste PvdA’ers en CDA’ers hooguit in striktere handhaving van bestaande wetten. Stel dat de ChristenUnie daar genoegen mee neemt, zijn er dan verder nog breekpunten?

Zeker, volgens Ria Steenaart, secretaris van de PvdA-afdeling Zaanstad: „Ik ben stinkend nieuwsgierig of er een compromis uitrolt”, zegt ze afgemeten. En dan heeft ze het niet eens over zaken als de hypotheekrenteaftrek. „Zou leuk zijn. Maar het gaat mij meer om de kosten van de zorg, om banen voor mensen aan de onderkant. Daarin moet het CDA echt socialer worden. Maar Balkenende heeft de afgelopen jaren zo duidelijk voor een conservatief-liberale koers gekozen, ik weet niet of hij daar van af kan stappen.”

Ook voor Gerrie van der Lecq, voorzitter van de PvdA-afdeling Rijnwoude, is meer aandacht voor de onderkant van de samenleving een voorwaarde. Daarbij kan de ChristenUnie een bondgenoot zijn. Want ook Hans van Binsbergen hoopt „dat het CDA zich een beetje losweekt van dat liberale programma waar ze in verzeild zijn geraakt”.

Sommige CDA’ers lijken hier inderdaad toe te neigen. Zoals Jan ter Steeg, afdelingsvoozitter te Harderwijk: „We hebben de afgelopen jaren met de VVD goede zaken kunnen doen. Maar het komende kabinet mag wel wat socialer.” Nivelleringspolitiek is voor hem uit den boze, maar meer armoedebeleid, daar stemt hij graag mee in.

Het blijft de vraag, of de CU-achterban het voldoende vindt om samen met de PvdA het CDA wat socialer te stemmen, zonder echt ’eigen’ punten te verzilveren.

Sjaco van Damme, van de ChristenUnie Reimerswaal, is er nog niet uit. Maar: „Het zou goed voor Nederland zijn, als er een christelijk-sociaal geluid te horen is in het kabinet.” Die overweging neemt hij in elk geval mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden