Achterban slinkt, maar weet de partij dat?

Republikeinen vergissen zich in 'het Amerikaanse volk'

Het grote probleem van de GOP, de Grand Old Party, de Republikeinen, is in zes letters samen te vatten, liet het linkse tijdschrift Mother Jones dit voorjaar zien. Het aprilnummer lag in de winkels toen Mitt Romney nog bezig was zich allerlei rechtse mededingers met soms merkwaardige standpunten van het lijf te houden. Mother Jones stelde een simpele vraag: WTF, GOP? Wat moet je nou, GOP?

Eronder stond een lange lijst met bevolkingsgroepen waar een ferme streep door was gehaald. Zij waren afgekeurd als potentiële stemmers: Mensen die van seks houden. Mensen die niet van banken houden. Latino's. Zieke mensen. Wetenschappers. Homo's. Veteranen. Inderdaad: WTF: what the fuck? Wilden de Republikeinen nog wel winnen?, vroeg het blad zich af.

Natuurlijk wilden ze dat. En het zou absoluut lukken, verzekerden politici en campagne-specialisten om het hardst in de politieke praatprogramma's. Iedereen wist toch dat 'het Amerikaanse volk' een gruwelijke hekel had aan de verzorgingsstaat die de halve socialist Barack Obama aan het opbouwen is. 'Het Amerikaanse volk' was het zat, te wachten tot Obama in het buitenland weer eens zijn spierballen zou tonen. En 'het Amerikaanse volk' wist vast en zeker dat de economieop gang zou komen als de belastingen maar flink verlaagd zouden worden, voor rijk en arm.

Nu de stemmen geteld zijn, kunnen opiniepeilers zich op echte kiezers werpen. Daaruit komt een helder beeld naar voren van hoe beperkt dat 'het Amerikaanse volk' van de Republikeinen nog maar is: laag opgeleide, oudere, blanke mannen. Natuurlijk bestaat de Republikeinse kiezer daar niet voor honderd procent uit, maar in zowat alle andere groepen die je kunt onderscheiden heeft Obama de verkiezingen met overmacht gewonnen.

Als je de kiezers verdeelt naar leeftijd heeft hij de jongeren mee, als je naar afkomst kijkt zie je de Latino's en zwarten in zijn kamp, en ook bij de vrouwen, zelfs bij de blanke vrouwen, behaalde hij een comfortabele meerderheid.

Nu de verkiezingen voorbij zijn, willen vooraanstaande Republikeinen wel toegeven dat ze dat zagen aankomen. En dat ze er voor gewaarschuwd hebben dat de trouwe blanke achterban een relatief slinkend deel van de bevolking vormt.

"Latino's worden steeds belangrijker", zei Matt Schlapp, politiek adviseur van George W. Bush toen die president was, tegen de website Politico. "We moeten hen tegemoet komen om twee redenen: omdat het onze morele plicht is, en omdat we demografisch niet om ze heen kunnen. Als we toekomstige presidentiële teleurstellingen tenminste willen voorkomen."

Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Want elke bevolkingsgroep die je bij de Democraten weg zou willen kapen, heeft wensen die de steun bij de overgebleven aanhang zou kunnen laten instorten.

Juist omdat die aanhang tijdens afgelopen campagnes, vaak tegen beter weten in, zó nauwkeurig naar de mond gepraat is, dat de Republikeinen voor andere groepen onaantrekkelijk zijn geworden. Hoog opgeleiden? Die willen wél dat je klimaatverandering serieus neemt. Latino's? Die willen dat er voor hun illegaal in het land verblijvende familieleden en vrienden een goede oplossing komt. Vrouwen? Blijf af van hun recht op abortus.

Alleen over het winnen van de zwarte stemmers hoeven de Republikeinen hun hoofd niet te breken: die krijgen ze gewoon niet. Daarvoor moet er een generatie komen die niet meegemaakt heeft dat Republikeinse gegadigden voor het presidentschap om het geboortebewijs van Obama vroegen. Of dat hoge functionarissen van de partij oreerden dat hij 'eens moet leren wat het is om Amerikaan te zijn'.

De les van 2012 is, dat juist de Republikeinse partij er dringend aan toe is, zich af te vragen wat het betekent om Amerikaan te zijn.

Zeven uur in de rij om te stemmen
In de Verenigde Staten stonden gisteren lange rijen bij de stembureaus. In Florida liepen de wachttijden op tot zeven uur. De Democratische Partij van Barack Obama heeft een klacht ingediend over de organisatie van de verkiezingen. Ook in zijn overwinningstoespraak kwam Obama op de kwestie terug: 'we have to fix that'. Ook al was er dit jaar veel aandacht voor de mogelijkheid om vervoegd te stemmen, dit heeft de lange wachtrijen niet voorkomen. In Pennsylvania konden de kiezers alleen gisteren naar de stembus, en stonden honderden mensen voor zevenen te dringen in de ochtendkou. Sommigen liepen van het stemlokaal weg zonder te hebben gestemd. Mogelijk zijn de problemen in Florida het gevolg van het beperken van het aantal vervroegde stemdagen van veertien tot acht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden